Εκλογές στο Ισραήλ: Αδιέξοδο με 53 έδρες για το μπλοκ Νετανιάχου — Ποιος μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση
Η ολοκληρωμένη καταμέτρηση δίνει 53 έδρες στο μπλοκ Νετανιάχου, 48 στο μπλοκ Αϊζενκότ και 19 στους δύο αραβικούς σχηματισμούς. Η Κνεσέτ διαθέτει 120 έδρες και το όριο της απόλυτης πλειοψηφίας είναι 61.
Το αποτέλεσμα ανοίγει μια περίοδο δύσκολων διαπραγματεύσεων, με την κυβέρνηση ευρύτερης συνεργασίας και την προσφυγή σε νέες εκλογές να βρίσκονται μεταξύ των πιθανών εξελίξεων. Κανένα σενάριο δεν έχει ακόμη εξασφαλιστεί.
1. Τι έδειξε η κάλπη της 27ης Οκτωβρίου
Η καταμέτρηση των εκλογών της Τρίτης 27 Οκτωβρίου επιβεβαιώνει ότι το ισραηλινό πολιτικό σύστημα παραμένει κατακερματισμένο. Ο Νετανιάχου προηγείται σε επίπεδο συμμαχίας, αλλά το μπλοκ του απέχει οκτώ έδρες από την πλειοψηφία. Ο Αϊζενκότ χρειάζεται δεκατρείς επιπλέον έδρες για να φτάσει στο ίδιο όριο.
Η βασική κατανομή είναι:
| Πολιτικό μπλοκ | Έδρες |
|---|---|
| Μπλοκ Νετανιάχου | 53 |
| Μπλοκ Αϊζενκότ | 48 |
| Αραβικοί σχηματισμοί | 19 |
| Σύνολο Κνεσέτ | 120 |
Η κατανομή προκύπτει από την ολοκλήρωση της καταμέτρησης, με την τυπική πιστοποίηση των αποτελεσμάτων να εκκρεμεί.
Καταμέτρηση και επίσημη πιστοποίηση δεν είναι το ίδιο
Τα αποτελέσματα αναμένεται να υποβληθούν επίσημα στον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ στις 4 Νοεμβρίου. Έως τότε προβλέπεται τελικός έλεγχος και παραμένει δυνατόν να γίνουν μικρές διορθώσεις.
Αυτό δεν αλλάζει τη σημερινή πολιτική εικόνα: κανένα από τα δύο βασικά μπλοκ δεν διαθέτει αυτοδύναμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
2. Ο Νετανιάχου προηγείται, αλλά πρέπει να προσελκύσει αντιπάλους
Το Λικούντ παραμένει το μεγαλύτερο κόμμα της Κνεσέτ με 27 έδρες. Μαζί με τους δεξιούς, ακροδεξιούς και υπερορθόδοξους συμμάχους του, ο Νετανιάχου συγκεντρώνει 53.
Η συμμαχία του βρίσκεται χαμηλότερα από τις 64 έδρες που είχε εξασφαλίσει στις εκλογές του 2022. Η απώλεια της πλειοψηφίας σημαίνει ότι η συνέχιση της σημερινής κυβερνητικής σύνθεσης δεν αρκεί για μια νέα θητεία.
Το πλεονέκτημα της παραμονής στην εξουσία
Ο Νετανιάχου παραμένει επικεφαλής της απερχόμενης κυβέρνησης όσο εξελίσσεται η διαδικασία σχηματισμού νέας. Το Reuters επισημαίνει ότι διατηρεί το πλεονέκτημα του εν ενεργεία πρωθυπουργού και δυνατότητα διεκδίκησης μιας ευρύτερης συμμαχίας.
Το εμπόδιο είναι πολιτικό: χρειάζεται να συνεργαστεί με δυνάμεις που προσήλθαν στις εκλογές ως αντίπαλοί του. Το ότι διαθέτει το μεγαλύτερο μπλοκ δεν σημαίνει ότι έχει εξασφαλίσει την αποδοχή τους.
3. Το δίλημμα Αϊζενκότ: Αλλαγή κυβέρνησης με ποιους;
Ο Γκάντι Αϊζενκότ, πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού, ηγείται του βασικού αντιπολιτευτικού μπλοκ. Το κόμμα του, Γιασάρ, εξασφάλισε 21 έδρες.
Στο σύνολο των 48 εδρών της συμμαχίας του περιλαμβάνονται επίσης:
12 έδρες του σχηματισμού του Ναφτάλι Μπένετ.
Οκτώ έδρες των Δημοκρατικών του Γιαΐρ Γκολάν.
Επτά έδρες του κόμματος του Αβίγκντορ Λίμπερμαν.
Κοινός αντίπαλος, διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες
Η συμμαχία εκτείνεται από τη δεξιά έως την κεντροαριστερά. Αυτή η σύνθεση δημιουργεί δυσκολίες όταν πρέπει να μετατραπεί η εκλογική συνεργασία σε κοινή κυβερνητική πρόταση.
Οι New York Times περιγράφουν το δίλημμα ως επιλογή ανάμεσα σε αναζήτηση στήριξης από αραβικά κόμματα για αντικατάσταση του Νετανιάχου και συμμετοχή σε πιθανή κυβέρνηση ευρύτερης συνεργασίας μαζί του.
Καμία από τις επιλογές δεν είναι πολιτικά εύκολη. Και καμία δεν έχει συμφωνηθεί.
4. Οι 19 αραβικές έδρες και η παγίδα της απλής πρόσθεσης
Οι δύο αραβικοί σχηματισμοί, Ράαμ και Κοινή Λίστα, εξασφάλισαν συνολικά 19 έδρες — μια ιστορικά ισχυρή επίδοση, σύμφωνα με το Associated Press.
Αριθμητικά, οι 48 έδρες του μπλοκ Αϊζενκότ μαζί με τις 19 των αραβικών σχηματισμών δίνουν 67. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι υπάρχει ήδη συμμαχία 67 βουλευτών.
Οι 67 εκτός Νετανιάχου δεν αποτελούν ενιαίο μπλοκ
Τα δύο βασικά στρατόπεδα έχουν αποκλείσει τη συγκρότηση κυβέρνησης με τους κύριους αραβικούς σχηματισμούς. Το Reuters επισημαίνει επίσης τη δυσκολία που θα αντιμετώπιζαν δεξιοί πολιτικοί όπως ο Μπένετ και ο Λίμπερμαν απέναντι σε άμεση ή έμμεση αραβική στήριξη.reuters+1
Η πλειοψηφία, επομένως, δεν είναι μόνο άθροισμα εδρών. Απαιτεί συμφωνία για τον πρωθυπουργό, το κυβερνητικό πρόγραμμα και τους όρους συνεργασίας.
Η ενισχυμένη αραβική παρουσία δημιουργεί διαπραγματευτικό βάρος, όχι αυτόματη λύση του αδιεξόδου.
5. Τι ακολουθεί με τον πρόεδρο Χέρτσογκ
Μετά την επίσημη παράδοση των αποτελεσμάτων, ο Ισαάκ Χέρτσογκ θα πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τις κομματικές ηγεσίες και θα αναθέσει σε πολιτικό αρχηγό την προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης.
Η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται με την ανακοίνωση του πρώτου κόμματος. Το κρίσιμο είναι ποιος μπορεί να συγκεντρώσει επαρκή κοινοβουλευτική στήριξη.
Γιατί αναμένονται εβδομάδες διαπραγματεύσεων
Τα κόμματα πρέπει να αποφασίσουν αν θα μετακινηθούν από τις προεκλογικές δεσμεύσεις τους και υπό ποιους όρους. Οι διαφορές δεν περιορίζονται στην κατανομή υπουργείων· αφορούν και τη σύνθεση της ίδιας της πλειοψηφίας.
Μέχρι να προκύψει συμφωνία, η πολιτική αβεβαιότητα παραμένει. Αν οι προσπάθειες αποτύχουν, το ενδεχόμενο νέων εκλογών παραμένει ανοικτό.
6. Τα βασικά σενάρια για την επόμενη κυβέρνηση
Η σημερινή εικόνα επιτρέπει την καταγραφή πιθανών διαδρομών, όχι ασφαλή πρόβλεψη.
Ευρύτερη κυβέρνηση με συμμετοχή αντιπάλων του Νετανιάχου
Ο Νετανιάχου θα μπορούσε να επιχειρήσει να προσελκύσει τον Αϊζενκότ ή άλλους πολιτικούς από την αντιπολίτευση. Αναλυτές που μίλησαν στο Reuters θεωρούν μια κυβέρνηση ευρύτερης συνεργασίας πιθανή διέξοδο, επειδή πολλά κόμματα δεν επιθυμούν νέα εκλογική αναμέτρηση. Πρόκειται για εκτίμηση, όχι για ειλημμένη απόφαση.
Εναλλακτική πλειοψηφία με αραβική στήριξη
Η αριθμητική υπάρχει, αλλά προϋποθέτει υπέρβαση σοβαρών πολιτικών δεσμεύσεων και αντιρρήσεων. Η δυνατότητα αυτή συζητείται ως επιλογή, χωρίς να αποτελεί ανακοινωμένη συμφωνία.
Νέα προσφυγή στις κάλπες
Αν κανείς δεν καταφέρει να σχηματίσει βιώσιμη κυβέρνηση, η χώρα μπορεί να οδηγηθεί ξανά σε εκλογές. Το σενάριο καταγράφεται από διεθνή μέσα ως υπαρκτός κίνδυνος, όχι ως αναπόφευκτη εξέλιξη.
Για τον αναγνώστη, το σημαντικότερο επόμενο στοιχείο δεν θα είναι μια αισιόδοξη δήλωση αρχηγού, αλλά μια συγκεκριμένη δέσμευση συνεργασίας.
7. Συμπέρασμα: Η κάλπη έδωσε προβάδισμα, όχι κυβερνητική λύση
Οι ισραηλινές εκλογές αφήνουν τον Νετανιάχου μπροστά με 53 έδρες και τον Αϊζενκότ στις 48, αλλά κανέναν με εξασφαλισμένη κυβέρνηση. Οι 19 έδρες των αραβικών σχηματισμών καθιστούν την κοινοβουλευτική εικόνα ακόμη πιο σύνθετη.
Η επόμενη φάση θα κριθεί από συνεργασίες, πολιτικές υποχωρήσεις και την ικανότητα των αρχηγών να μετατρέψουν τις έδρες σε λειτουργική πλειοψηφία.
Το ερώτημα για το Ισραήλ δεν είναι πλέον μόνο ποιος προηγείται. Είναι ποιος μπορεί να κυβερνήσει — και με ποιους συμβιβασμούς θα το επιτύχει.