Παγκόσμιο δέος: Τέλος η «ειδική επιχείρηση» – Κρεμλίνο: Τώρα είναι πόλεμος πλήρους κλίμακας, σήμα μαζικής επιστράτευσης

 

«Δεν είναι πια μια επιχείρηση. Είναι πόλεμος». Με αυτή τη φράση, το Κρεμλίνο έστειλε ένα από τα πιο ηχηρά μηνύματα από την έναρξη της σύγκρουσης: η «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» στην Ουκρανία αναγνωρίζεται πλέον ως πόλεμος πλήρους κλίμακας.

Παράλληλα, η ρωσική ηγεσία προετοιμάζει νέα κύματα επιστράτευσης, με στόχους που ξεπερνούν τους 260.000 κληρωτούς μέσα στο 2026, ενώ οι ειρηνευτικές συνομιλίες παραμένουν σε τέλμα. Τι σημαίνει αυτή η στροφή για τον πόλεμο, την Ευρώπη και την καθημερινότητα όλων μας;euronews+1

Η δήλωση-σοκ του Κρεμλίνου: «Τώρα είναι πόλεμος»

Τι είπε ο Πεσκόφ

Σε συνέντευξή του στο ελβετικό περιοδικό Die Weltwoche, ο εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι η σύγκρουση έχει πάψει να είναι «ειδική επιχείρηση» και έχει μετατραπεί σε πόλεμο πλήρους κλίμακας.

Ως κύρια αιτία επικαλέστηκε την άμεση εμπλοκή Δυτικών χωρών και των ΗΠΑ μέσω:

• Προμήθειας εκατομμυρίων τόνων όπλων στην Ουκρανία

• Αποστολής στρατιωτικών συμβούλων

• Διαβίβασης δορυφορικών πληροφοριών για στόχους

«Μαίνεται πόλεμος, είναι ένας πραγματικός πόλεμος… Το Κίεβο έχει από πίσω του το Βερολίνο, το Παρίσι, τη Χάγη, το Όσλο και, δυστυχώς, την Ουάσινγκτον», τόνισε ο Πεσκόφ.

Γιατί έχει σημασία η αλλαγή ορολογίας

Για χρόνια, η ρωσική ηγεσία μιλούσε αποκλειστικά για «ειδική στρατιωτική επιχείρηση», ενώ νόμοι στη Ρωσία δίωκαν όσους αποκαλούσαν δημόσια τη σύγκρουση «πόλεμο». Η νέα ορολογία σηματοδοτεί:

• Πολιτική νομιμοποίηση της κλιμάκωσης στο εσωτερικό

• Δυνατότητα για σκληρότερα μέτρα (επιστράτευση, οικονομία πολέμου)

• Μήνυμα προς τη Δύση ότι η Μόσχα βλέπει τη σύγκρουση ως ευρύτερη αντιπαράθεση

Επιστράτευση 260.000+ ανδρών: Το νέο σχέδιο της Μόσχας

Διάταγμα Πούτιν για το 2026

Ήδη από τα τέλη του 2025, ο Βλαντίμιρ Πούτιν υπέγραψε διάταγμα για την επιστράτευση 261.000 νέων κληρωτών μέσα στο 2026. Ο στόχος αυτός εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αναπλήρωσης των απωλειών και ενίσχυσης των Ενόπλων Δυνάμεων.

Παράλληλα, ουκρανικές πηγές μιλούν για στόχο κινητοποίησης που ξεπερνά τους 400.000 στρατιώτες μέσα στο 2026, συνυπολογίζοντας συμβασιούχους και άλλες μορφές στράτευσης.

Σταδιακή επιστράτευση εφέδρων

Αναλύσεις του Ινστιτούτου για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW) εκτιμούν ότι το Κρεμλίνο σχεδιάζει σταδιακή, περιορισμένη επιστράτευση εφέδρων, αντί ενός μεγάλου, μονομιάς κύματος. Αυτό επιτρέπει στη Μόσχα να:

• Διαχειριστεί καλύτερα το πολιτικό κόστος στο εσωτερικό

• Διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς αναπλήρωσης προσωπικού

• Ενισχύσει τη στρατιωτικοποίηση της οικονομίας και της κοινωνίας

Ποιοι στρατολογούνται

Σύμφωνα με εκθέσεις, οι ρωσικές υπηρεσίες στρατολόγησης έχουν στραφεί σε όλο και πιο επισφαλείς κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένων ατόμων με προβλήματα εθισμού και υγείας. Παράλληλα, συνεχίζεται η συστηματική στρατολόγηση αλλοδαπών για να πολεμήσουν στην Ουκρανία.

Πού βρίσκεται ο πόλεμος σήμερα: Μέτωπο, επιθέσεις, διπλωματία

Σκληρές μάχες στο Ντονμπάς

Οι ρωσικές δυνάμεις συνεχίζουν να πιέζουν στο Ντονμπάς, με αργή αλλά σταθερή προέλαση σε ορισμένα τμήματα του μετώπου. Ο πρόεδρος Ζελένσκι προειδοποίησε ότι οι ρωσικές δυνάμεις ετοιμάζουν νέα μαζικά πλήγματα ενόψει συνόδων του ΝΑΤΟ, ενώ οι μάχες για στρατηγικές πόλεις όπως η Κοστιαντινίφκα παραμένουν σφοδρές.

Κύματα επιθέσεων σε υποδομές

Και οι δύο πλευρές χτυπούν ενεργειακές και στρατιωτικές υποδομές, ενώ οι επιθέσεις με drone και πυραύλους σε βάθος εδάφους έχουν γίνει σχεδόν καθημερινότητα. Αυτό δημιουργεί ένα περιβάλλον διαρκούς ανασφάλειας, τόσο για τους πολίτες όσο και για τις υποδομές πίσω από τις γραμμές του μετώπου.

Διπλωματία: Συνομιλίες με λίγα αποτελέσματα

Παρά τους γύρους συνομιλιών (Γενεύη, Αμπού Ντάμπι κ.ά.), το χάσμα παραμένει τεράστιο:

• Η Ρωσία απαιτεί de facto αναγνώριση εδαφικών κερδών και ουδετερότητα της Ουκρανίας

• Το Κίεβο ζητά εγγυήσεις ασφαλείας τύπου ΝΑΤΟ και αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων

Το Κρεμλίνο δηλώνει ότι θα πολεμήσει μέχρι να εκπληρωθούν οι στρατιωτικοί στόχοι του, αφήνοντας ανοιχτό το διπλωματικό κανάλι αλλά χωρίς ορατό χρονοδιάγραμμα ειρήνης.

Γιατί τώρα η αλλαγή αφήγησης;

Κανονικοποίηση του πολέμου στο εσωτερικό

Η αναγνώριση του «πολέμου» βοηθά τη ρωσική ηγεσία να:

• Δικαιολογήσει νέα κύματα επιστράτευσης

• Εδραιώσει το αφήγημα περί άμεσης απειλής για τη Ρωσία

• Νομιμοποιήσει περαιτέρω οικονομία πολέμου και αυξημένες δαπάνες άμυνας

Μήνυμα προς Δύση και Ουκρανία

Ταυτόχρονα, η Μόσχα στέλνει μήνυμα ότι:

• Βλέπει τη σύγκρουση ως ευρύτερη αντιπαράθεση με τη Δύση, όχι μόνο με το Κίεβοtopontiki+1

• Δεν σκοπεύει να υποχωρήσει πριν πετύχει τους στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους της

Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο μακροχρόνιας φθοράς, με αβέβαιο τέλος και υψηλό ανθρώπινο και οικονομικό κόστος.

Τι σημαίνει αυτό για την Ευρώπη και εμάς

Ασφάλεια και άμυνα

Η αναβάθμιση της σύγκρουσης σε «πόλεμο πλήρους κλίμακας» σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί για:

• Μακροχρόνια ενίσχυση της άμυνας και των εξοπλισμών

• Αυξημένη προστασία υποδομών (ενέργεια, μεταφορές, δίκτυα)

• Μεγαλύτερη συνεργασία σε επίπεδο ΝΑΤΟ–ΕΕ

Οικονομία και ενέργεια

Κάθε νέα κλιμάκωση φέρνει μαζί της:

• Πιέσεις στις τιμές ενέργειας και πρώτων υλών

• Κίνδυνο νέων κυρώσεων και αντι-κυρώσεων

• Αβεβαιότητα για επενδύσεις και ανάπτυξη στην ήπειρο

Κοινωνία και ψυχολογία

Η «κανονικοποίηση» του πολέμου στην Ευρώπη επηρεάζει και την καθημερινότητα:

• Αυξημένη ανησυχία για ασφάλεια και γεωπολιτική σταθερότητα

• Μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σε θέματα άμυνας και πολιτικής προστασίας

• Ανάγκη για ξεκάθαρη ενημέρωση και καταπολέμηση της παραπληροφόρησης

Τι να περιμένουμε στη συνέχεια

Σενάρια για το 2026

Αναλυτές και think tanks περιγράφουν το 2026 ως έτος «μέγιστης πίεσης»:

• Η γραμμή του μετώπου μπορεί να παγώσει de facto, αν καμία πλευρά δεν έχει ισχύ για μεγάλες ανατροπές

• Εναλλακτικά, μια κατάρρευση σε κάποιο τμήμα του μετώπου μπορεί να οδηγήσει σε νέες, απότομες αλλαγές

Το αν θα υπάρξει κάποια μορφή κατάπαυσης του πυρός ή «εύθραυστης ειρήνης» θα εξαρτηθεί από τη στρατιωτική και οικονομική αντοχή των δύο πλευρών, αλλά και τις πιέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης.

Το επόμενο διάστημα

Τα κρίσιμα ερωτήματα είναι:

• Θα προχωρήσει η Ρωσία σε πιο μαζική επιστράτευση ή θα διατηρήσει το τρέχον μοντέλο;

• Θα υπάρξει νέος γύρος ουσιαστικών διαπραγματεύσεων ή θα συνεχιστεί η διπλωματία χαμηλής έντασης;

• Πώς θα αντιδράσουν ΗΠΑ και Ευρώπη στην αναβάθμιση του ρωσικού αφηγήματος;