Στη Συρία μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, δύο περιφερειακές δυνάμεις παίζουν ένα επικίνδυνο διπλωματικό και στρατιωτικό «θέατρο»: το Ισραήλ και η Τουρκία. Από τη μία πλευρά, η Άγκυρα βλέπει ευκαιρία για σταθεροποίηση υπό τουρκική επιρροή και επιστροφή προσφύγων. Από την άλλη, το Τελ Αβίβ αντιμετωπίζει τη νέα κυβέρνηση ως απειλή και προχωρά σε μαζικές επιδρομές και εδαφικές κινήσεις για να διατηρήσει τη Συρία αδύναμη και κατακερματισμένη.
Αυτή η αντίθεση έχει μετατραπεί σε καθημερινή ρητορική αντιπαράθεση μεταξύ Ερντογάν και Νετανιάχου, με εντάσεις που κλιμακώνονται το 2026. Δεν πρόκειται για άμεση σύγκρουση, αλλά για ένα υβριδικό παιχνίδι ισχύος που μπορεί να καθορίσει το μέλλον ολόκληρης της Μέσης Ανατολής – και να επηρεάσει άμεσα την Ελλάδα και την Κύπρο.
Το Background: Από τη Συμμαχία στην Εχθρότητα
Οι σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας ήταν κάποτε στρατηγικές, με στενή στρατιωτική συνεργασία. Η στροφή ήρθε με την άνοδο του Ερντογάν και κορυφώθηκε μετά το 2023 με τον πόλεμο στη Γάζα. Η πτώση του Άσαντ, όμως, έδωσε νέα διάσταση στην κόντρα.
Η Τουρκία υποστήριξε έντονα τις δυνάμεις που ανέτρεψαν τον Άσαντ, ιδιαίτερα την Hayat Tahrir al-Sham (HTS) και τον Ahmed al-Sharaa. Στόχος της Άγκυρας είναι μια κεντρικοποιημένη, σταθερή Συρία υπό τουρκική επιρροή, που θα επιτρέψει την επιστροφή εκατομμυρίων Σύρων προσφύγων και τον έλεγχο των κουρδικών δυνάμεων YPG/SDF, τις οποίες θεωρεί επέκταση του
Αντίθετα, το Ισραήλ βλέπει την HTS ως ισλαμιστική απειλή και προχώρησε σε εκατοντάδες αεροπορικές επιδρομές (σχεδόν 1.000 στους πρώτους μήνες μετά την πτώση Άσαντ), καταστροφή συριακής στρατιωτικής υποδομής και επέκταση παρουσίας στο νότο, κοντά στα Υψώματα του Γκολάν. Η στρατηγική του είναι η διατήρηση της Συρίας αδύναμης, ώστε να μην αναδειχθεί νέα απειλή από βορρά.0
Οι Αντικρουόμενες Στρατηγικές
Η Τουρκική Προσέγγιση: Σταθεροποίηση και Επιρροή
Η Άγκυρα υποστηρίζει την ενοποίηση των δυνάμεων υπό τη νέα κυβέρνηση της Δαμασκού. Έχει προσπαθήσει να δημιουργήσει στρατιωτικές βάσεις (σχέδια που ανακόπηκαν από ισραηλινά πλήγματα) και προωθεί οικονομική και στρατιωτική συνεργασία. Παράλληλα, πιέζει για την ενσωμάτωση των SDF στον συριακό στρατό, κάτι που έχει κολλήσει λόγω ισραηλινών παρεμβάσεων.
Ο Ερντογάν χρησιμοποιεί σκληρή ρητορική: Τον Ιούνιο 2026 δήλωσε ότι οι ισραηλινές επιθέσεις σε Συρία και Λίβανο απειλούν πλέον και την Τουρκία, καλώντας τη διεθνή κοινότητα να δράσει. Αυτό εξυπηρετεί και εσωτερικούς σκοπούς, ενισχύοντας την εικόνα του ως ηγέτη του «μουσουλμανικού κόσμου».
Η Ισραηλινή Προσέγγιση: Αποδυνάμωση και Αποτροπή
Το Ισραήλ προχωρά σε συστηματικές επιδρομές, υποστήριξη μειονοτήτων (όπως Δρούζοι) που επιδιώκουν αυτονομία και διατήρηση buffer zone. Βλέπει την Τουρκία ως ανερχόμενη δύναμη που μπορεί να αντικαταστήσει το Ιράν ως κύριο αντίπαλο. Οι εντάσεις κορυφώνονται με αμοιβαίες κατηγορίες: Νετανιάχου χαρακτηρίζει τον Ερντογάν «αντισημίτη δικτάτορα».
Τελευταίες Εξελίξεις (2026)
Το 2026 οι εντάσεις παρέμειναν υψηλές. Τον Ιούνιο, η Τουρκία καταδίκασε ισραηλινές επιθέσεις σε Quneitra και Daraa, ενώ υπήρξαν αναφορές για μηχανισμό αποκλιμάκωσης μέσω Αζερμπαϊτζάν. Ωστόσο, οι ισραηλινές επιδρομές συνεχίζονται, και η Άγκυρα ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στη Συρία μέσω ασκήσεων και συνεργασιών.
Το κουρδικό ζήτημα παραμένει η «κόκκινη γραμμή»: Αν η ενσωμάτωση SDF αποτύχει, η Τουρκία απειλεί με στρατιωτική επέμβαση, κάτι που το Ισραήλ μπορεί να εκμεταλλευτεί για να δημιουργήσει προβλήματα.
Πιθανά Σενάρια Κλιμάκωσης
Τοπικά επεισόδια (π.χ. κατάρριψη drone) στη Συρία.
Υβριδικές ενέργειες μέσω κουρδικών ομάδων.
Έμμεση εμπλοκή σε Λίβανο ή Μεσόγειο.
Ειδικοί εκτιμούν ότι πλήρης πόλεμος είναι απίθανος, αλλά περιορισμένες συγκρούσεις πιθανές.
Συνέπειες για την Περιφέρεια και την Ελλάδα
Η αστάθεια στη Συρία επηρεάζει άμεσα:
Πρόσφυγες: Καθυστέρηση επιστροφών, πίεση στην Τουρκία και ενδεχομένως νέα ροές προς Ευρώπη.
Ενέργεια και ΑΟΖ: Η Τουρκία επιδιώκει συμφωνίες με Συρία, που μπορεί να επηρεάσουν Κύπρο και Ελλάδα.
Γεωπολιτική: Ενίσχυση ρόλου Τουρκίας, πιθανή μείωση ιρανικής επιρροής, αλλά και κίνδυνοι για ΝΑΤΟ (δύο σύμμαχοι σε αντίπαλα στρατόπεδα).
Για την Ελλάδα, η κατάσταση απαιτεί προσεκτική διπλωματία: ενίσχυση σχέσεων με Ισραήλ, αλλά και διατήρηση καναλιών με Τουρκία για σταθερότητα.