ΗΠΑ-Ιράν: Χωρίς συμφωνία, αυξάνεται ο κίνδυνος νέας σύγκρουσης


Οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν παραμένουν στάσιμες, με νέα ρήξη και κίνδυνο στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Η διπλωματία σε αδιέξοδο

Οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν παραμένουν χωρίς ουσιαστική πρόοδο, καθώς οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν

σε κρίσιμα ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα, ο εμπλουτισμός ουρανίου και οι όροι μιας πιθανής άρσης κυρώσεων. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες αναφορές, η Ουάσιγκτον ζητά σαφείς περιορισμούς και δεσμεύσεις, ενώ η Τεχεράνη απορρίπτει προτάσεις που θεωρεί μονομερείς ή ταπεινωτικές.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη μιας διαπραγμάτευσης που δεν έχει ακόμη βρει κοινό έδαφος, με το ενδεχόμενο συμφωνίας να απομακρύνεται όσο αυξάνεται η ρητορική πίεση από αμφότερες τις πλευρές.

Τα βασικά αγκάθια

Η αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν περιστρέφεται γύρω από ένα μικρό αλλά εξαιρετικά κρίσιμο σύνολο θεμάτων:

  • Το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και το επίπεδο εμπλουτισμού ουρανίου.

  • Το εάν η Τεχεράνη θα δεχθεί περιορισμούς που η Ουάσιγκτον θεωρεί αναγκαίους για μια συμφωνία.

  • Η σταδιακή ή άμεση άρση κυρώσεων, με το Ιράν να ζητά απτά ανταλλάγματα.

  • Οι εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει νέα στρατιωτική επίθεση όσο διαρκούν οι συνομιλίες.

Η πίεση αυξάνεται και σε πολιτικό επίπεδο, καθώς οι προειδοποιήσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ενδεχόμενο νέο πλήγμα αν δεν υπάρξει συμφωνία, έχουν ανεβάσει περαιτέρω το θερμόμετρο.

Γιατί ανησυχούν οι αγορές και η περιοχή

Η παρατεταμένη αβεβαιότητα δεν αφορά μόνο τη διπλωματία αλλά και την ευρύτερη ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, με τις εξελίξεις να επηρεάζουν το ενεργειακό κόστος, τη ναυσιπλοΐα και τη σταθερότητα σε κομβικά περάσματα όπως ο Περσικός Κόλπος και τα Στενά του Ορμούζ. Όσο οι συνομιλίες δεν καταλήγουν, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος ενός νέου επεισοδίου που μπορεί να μετατραπεί σε γενικευμένη σύγκρουση.

Σε ανθρωπιστικό επίπεδο, κάθε νέα κλιμάκωση αυξάνει το κόστος για τους αμάχους, επιβαρύνει τις μετακινήσεις πληθυσμών και πιέζει ακόμη περισσότερο κρίσιμες υποδομές και δίκτυα εφοδιασμού. Η διπλωματική λύση παραμένει η μόνη οδός που θα μπορούσε να αποτρέψει μια νέα ανάφλεξη, όμως προς το παρόν οι ενδείξεις δείχνουν ότι ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς.