Τουρκικά σχέδια για «ζώνες ασφαλείας» στο Ιράν
Η Τουρκία προετοιμάζεται για τρία σενάρια αντιμετώπισης μαζικής μετανάστευσης από
το Ιράν, που δέχεται πλήγματα από ΗΠΑ και Ισραήλ, με το δεύτερο να περιλαμβάνει δημιουργία buffer zones εντός ιρανικού εδάφους. Ο υπουργός Εσωτερικών Μουσταφά Τσιφτσί δήλωσε ότι εξετάζονται ενέργειες για διαχείριση της ροής πριν φτάσει στα σύνορα, επικαλούμενος πρόσφατη αναχαίτιση ιρανικού πυραύλου.Παρά την άρνηση της Τεχεράνης για επίθεση, η Άγκυρα θέτει σε ετοιμότητα δυνάμεις ασφαλείας, με αρχικές υποδομές για 90.000 πρόσφυγες σε επαρχίες Βαν, Χακιάρι και Ιγκντίρ.
Οι προετοιμασίες θυμίζουν παλαιότερες επιχειρήσεις σε Συρία και Ιράκ κατά Κούρδων, με φόβους για γεωπολιτική επέκταση.
Τα τρία σενάρια της τουρκικής στρατηγικής
Ο Τσιφτσί ανέλυσε διεξοδικά τα σχέδια, τονίζοντας υψίστη ετοιμότητα θεσμών:
Πρώτο σενάριο: Πρόληψη και διαχείριση ροής εντός Ιράν, πριν τα σύνορα.
Δεύτερο σενάριο: Ζώνες ασφαλείας (buffer zones) στη συνοριογραμμή για έλεγχο κινητικότητας.
Τρίτο σενάριο: Υποδοχή και ελεγχόμενη στέγαση εντός Τουρκίας ως έσχατη λύση.
Η Τουρκία βαφτίζει δυνάμεις ασφαλείας (όχι άμυνας) για αποδοχή από ΗΠΑ, αποφεύγοντας ανοιχτή σύγκρουση.
Ανθρωπιστικές και γεωπολιτικές προκλήσεις
Οι κινήσεις εν μέσω ιρανικού χάους πυροδοτούν ανησυχίες για ανθρωπιστική κρίση, με εκατομμύρια Αφγανούς/Πακιστανούς στο Ιράν να ρισκάρουν μαζική έξοδο.
Κριτικοί αναλυτές βλέπουν πρόσχημα για περιορισμό κουρδικών αυτονομιστικών φιλοδοξιών, καθώς ΗΠΑ-Ισραήλ φέρονται να εξοπλίζουν Κούρδους Ιράν και Ιράκ.
Η τουρκική οικονομία, πιεζόμενη από πληθωρισμό, δυσκολεύεται νέο προσφυγικό κύμα, ενώ στα σύνορα δεν παρατηρείται ακόμα πυκνότητα.
Διεθνείς επιπτώσεις και κίνδυνοι κλιμάκωσης
Μια τουρκική εισβολή στο Ιράν, έστω «πλαγίως», θα άλλαζε ισορροπίες Μέσης Ανατολής, εντείνοντας εντάσεις με Τεχεράνη και περιφερειακούς παίκτες.
Η στρατηγική του Ερντογάν συνδέεται με εσωτερική πολιτική ενόψει εκλογών, αλλά ρισκάρει σύγκρουση με ΝΑΤΟ/ΗΠΑ.
Παρά τις διαβεβαιώσεις για κανονικότητα εμπορίου, η διακοπή διελεύσεων επιβατών στα σύνορα δείχνει ένταση.