Ο πόλεμος στο Ιράν στη δεύτερη εβδομάδα
Ο πόλεμος στο Ιράν μπαίνει στη δεύτερη εβδομάδα, με τα μέτωπα σε Ιράν, Ισραήλ και
χώρες του Κόλπου να παραμένουν σε πλήρη ανάφλεξη.Οι κοινές επιχειρήσεις ΗΠΑ–Ισραήλ συνεχίζονται με «ευρείας κλίμακας» αεροπορικές επιθέσεις κατά υποδομών της ιρανικής κυβέρνησης στην Τεχεράνη και άλλες πόλεις, ενώ ταυτόχρονα η ιρανική πλευρά εξαπολύει νέες πυραυλικές και drone επιθέσεις εναντίον στόχων στο Ισραήλ και στον Περσικό Κόλπο.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ιρανικού Ερυθρού Ημισελήνου, οι νεκροί από τους βομβαρδισμούς ΗΠΑ–Ισραήλ στο ιρανικό έδαφος ξεπερνούν τους 1.300, με χιλιάδες τραυματίες και σοβαρές καταστροφές σε κατοικημένες περιοχές.
Στο Ισραήλ, συνεχίζονται οι αναφορές για απανωτές επιθέσεις ιρανικών πυραύλων – μεταξύ των οποίων και πυρομαχικά διασποράς (cluster munitions) – που προκαλούν ζημιές σε υποδομές και αυξάνουν τον κίνδυνο για τους αμάχους.
Το μήνυμα Τραμπ: «Καμία συμφωνία πριν από άνευ όρων παράδοση»
Σε αυτό το κλίμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σκληραίνει ακόμη περισσότερο τη ρητορική του, αποκλείοντας οποιαδήποτε διαπραγμάτευση με την Τεχεράνη πριν από «άνευ όρων παράδοση» του ιρανικού καθεστώτος.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε ότι:
«Δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία με το Ιράν εκτός από ΑΝΕΥ ΟΡΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ».
Μετά την παράδοση και την «επιλογή ενός ΜΕΓΑΛΟΥ & ΑΠΟΔΕΚΤΟΥ ηγέτη ή ηγεσίας», οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους θα «εργαστούν ακούραστα» για να «επιστρέψουν το Ιράν από το χείλος της καταστροφής», κάνοντας το «μεγαλύτερο, καλύτερο και ισχυρότερο από ποτέ».
Κατέληξε με το σύνθημα «IRAN WILL HAVE A GREAT FUTURE. MAKE IRAN GREAT AGAIN (MIGA!)».
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ διευκρίνισε ότι, κατά τον Τραμπ, «άνευ όρων παράδοση» σημαίνει το σημείο όπου, κατά την κρίση του ως αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων, το Ιράν «δεν θα αποτελεί πλέον απειλή» και οι στόχοι της επιχείρησης έχουν επιτευχθεί, ακόμη κι αν η Τεχεράνη δεν το ανακοινώσει επίσημα.
Η ιρανική απάντηση και οι μεσολαβητικές προσπάθειες
Από την πλευρά της Τεχεράνης, ο πρόεδρος Μαχντούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι «κάποιες χώρες» έχουν αρχίσει προσπάθειες μεσολάβησης, χωρίς να τις κατονομάσει, υπογραμμίζοντας ότι το Ιράν «δεσμεύεται σε μια διαρκή ειρήνη στην περιοχή» αλλά «δεν θα διστάσει να υπερασπιστεί την αξιοπρέπεια και την κυριαρχία του έθνους».
Ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Ιράν στον ΟΗΕ, Αμίρ-Σαΐντ Ιραβανί, κατηγόρησε δημόσια τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι «δεν αναγνωρίζουν όρια στις παραβιάσεις τους» και ότι βομβαρδίζουν «πυκνοκατοικημένες» περιοχές, παραβιάζοντας το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Στο εσωτερικό της χώρας, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στις πρώτες ημέρες του πολέμου, με διεθνή μέσα να επισημαίνουν ότι δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμη ποιος θα τον διαδεχθεί και υπό ποιες πολιτικές συνθήκες.
Παρά τις αναφορές για μεσολαβητικές κινήσεις, η κατηγορηματική στάση Τραμπ ότι «δεν υπάρχει off-ramp χωρίς παράδοση» μειώνει τις προοπτικές άμεσης αποκλιμάκωσης.
Ανθρωπιστικές, οικονομικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις
Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν μπαίνει στη δεύτερη εβδομάδα, οι επιπτώσεις ξεπερνούν κατά πολύ τα σύνορα της χώρας:
Ανθρωπιστικές συνέπειες: Πάνω από 1.300 νεκροί και χιλιάδες τραυματίες στο Ιράν, εκτεταμένες ζημιές σε αστικές υποδομές και κίνδυνος νέων προσφυγικών ροών.
Περιφερειακή ασφάλεια: Επιθέσεις με πυραύλους και drones σε Ισραήλ, Λίβανο, Υεμένη, χώρες του Κόλπου (Μπαχρέιν, Κατάρ, Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία), με τα περισσότερα βλήματα να αναχαιτίζονται αλλά με συνεχή κίνδυνο κλιμάκωσης.
Οικονομία: Η δήλωση Τραμπ περί «άνευ όρων παράδοσης» προκάλεσε πτώση άνω των 900 μονάδων στον Dow Jones και παράλληλη άνοδο στις τιμές του πετρελαίου, εντείνοντας τον φόβο για νέο παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η σκληρή γραμμή της Ουάσινγκτον μειώνει τον χώρο για διπλωματία και αυξάνει τον κίνδυνο παρατεταμένης σύρραξης, με μακροχρόνιες επιπτώσεις στην περιφερειακή σταθερότητα, την παγκόσμια οικονομία και την εικόνα των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Σε ένα ήδη πολωμένο διεθνές περιβάλλον, ο πόλεμος στο Ιράν εξελίσσεται σε ακόμη μία δοκιμασία για την παγκόσμια τάξη και για τη δυνατότητα αποτροπής γενικευμένης ανάφλεξης.