Ιρανικά ΜΜΕ: Προς απόφαση για τον νέο ανώτατο ηγέτη
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων έχει
καταλήξει σε «πλειοψηφική συναίνεση» για τον νέο ανώτατο ηγέτη, ο οποίος θα διαδεχθεί τον δολοφονημένο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.Ο αγιατολάχ Μοχαμαντμεχντί Μιρμπακερί, μέλος της Συνέλευσης, δήλωσε στο πρακτορείο Mehr ότι έχει ουσιαστικά ληφθεί απόφαση, αν και «ορισμένα εμπόδια» στη διαδικασία παραμένουν.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν συνεχίζονται, εντείνοντας τις πιέσεις για γρήγορη σταθεροποίηση της κορυφής της εξουσίας.
Ο ρόλος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων
Η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων είναι το θρησκευτικό σώμα των 88 σιιτών κληρικών που έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να επιλέγει και θεωρητικά να παύει τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν.
Τα μέλη της εκλέγονται κάθε οκτώ χρόνια, ύστερα από αυστηρή προεπιλογή από το Συμβούλιο των Φρουρών, γεγονός που περιορίζει την πρόσβαση πιο μετριοπαθών φωνών στο όργανο.
Μέχρι να ανακοινωθεί επίσημα ο νέος ανώτατος ηγέτης, το Σύνταγμα προβλέπει ένα τριμελές προσωρινό Συμβούλιο Ηγεσίας, στο οποίο συμμετέχουν ο πρόεδρος, ο επικεφαλής της Δικαιοσύνης και ένας εκπρόσωπος του Συμβουλίου των Φρουρών.
Κριτήρια διαδοχής και τα πρόσωπα στο προσκήνιο
Σύμφωνα με ιρανικά ΜΜΕ, μέλη της Συνέλευσης τονίζουν ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης θα πρέπει να πληροί τα κριτήρια που είχε θέσει ο ίδιος ο Αλί Χαμενεΐ, δηλαδή να είναι «μισούμενος από τον εχθρό» και όχι επαινετικός από τη Δύση.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η λίστα των υποψηφίων έχει περιοριστεί σημαντικά, ενώ ορισμένες πηγές εκτός Ιράν έχουν προβάλλει ως φαβορί τον γιο του αείμνηστου ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, χωρίς ωστόσο επίσημη επιβεβαίωση από τα κρατικά ιρανικά μέσα.
Παράλληλα, αυστηροί κληρικοί καλούν σε άμεση επιλογή ηγεσίας, θεωρώντας ότι μια παρατεταμένη συλλογική διοίκηση από το προσωρινό συμβούλιο θα επιτείνει την αβεβαιότητα στο εσωτερικό και το εξωτερικό.
Πολιτικές και διεθνείς επιπτώσεις της νέας ηγεσίας
Ο νέος ανώτατος ηγέτης θα διαμορφώσει την πορεία της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε καίρια ζητήματα, από το πυρηνικό πρόγραμμα και τις σχέσεις με τις ΗΠΑ έως τη στάση απέναντι στο Ισραήλ και τις περιφερειακές συγκρούσεις.
Δυτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι μια πιο σκληρή φυσιογνωμία στην κορυφή θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση, ενώ μια επιλογή με σχετική θεσμική εμπειρία ίσως προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, χωρίς όμως απαραίτητα φιλελευθεροποίηση στο εσωτερικό.
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι η Ουάσινγκτον «θα πρέπει να έχει λόγο» στην επιλογή του νέου ανώτατου ηγέτη, θέση που η Τεχεράνη έχει απορρίψει κατηγορηματικά ως απαράδεκτη ξένη παρέμβαση.
Τι σημαίνει για την ιρανική κοινωνία
Η διαδοχή στον θεσμό του ανώτατου ηγέτη αγγίζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, καθώς επηρεάζει ζητήματα όπως οι κοινωνικές ελευθερίες, η οικονομική πολιτική και η αντιμετώπιση των διαδηλώσεων.
Οποιαδήποτε επιλογή θεωρηθεί ότι επιβάλλεται από τους σκληροπυρηνικούς Φρουρούς της Επανάστασης ενδέχεται να αναζωπυρώσει λαϊκή δυσαρέσκεια, ειδικά μετά από χρόνια οικονομικών κυρώσεων και περιορισμών.
Από την άλλη πλευρά, ένα σήμα συνέχειας και σταθερότητας μπορεί να λειτουργήσει κατευναστικά βραχυπρόθεσμα, χωρίς όμως να αίρει τις βαθύτερες κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις που έχουν συσσωρευθεί.