Επίθεση του Ιράν στην πρεσβεία των ΗΠΑ και προαναγγελία αντιποίνων
Η Μέση Ανατολή βυθίζεται ολοένα και πιο
βαθιά στη δίνη του πολέμου, καθώς το Ιράν έπληξε την πρεσβεία των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία, εντείνοντας τον φόβο για γενικευμένη περιφερειακή σύρραξη με απρόβλεπτες επιπτώσεις για τη σταθερότητα και την παγκόσμια οικονομία.Σύμφωνα με τις σαουδαραβικές αρχές, δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) χτύπησαν το συγκρότημα της αμερικανικής πρεσβείας στο Ριάντ, προκαλώντας πυρκαγιά και υλικές ζημιές, ενώ γίνεται λόγος για συντονισμένη ιρανική εκστρατεία αντιποίνων απέναντι στα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα των τελευταίων ημερών.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προανήγγειλε νέα, άμεση απάντηση, δηλώνοντας ότι η Ουάσινγκτον θα «ανταποδώσει σύντομα με νέο κύμα χτυπημάτων», ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάλεσε τους Αμερικανούς πολίτες να εγκαταλείψουν άμεσα τη Μέση Ανατολή.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ ανακοινώνουν απώλειες στρατιωτικών τους, ενώ εντείνουν τις αεροπορικές και ναυτικές επιχειρήσεις εναντίον ιρανικών στόχων και φιλοϊρανικών ομάδων σε ολόκληρη την περιοχή.
Κλιμάκωση σε Λίβανο, Ισραήλ και Κόλπο
Το Ισραήλ συνεχίζει τα πλήγματα σε Τεχεράνη και Βηρυτό, ενώ οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) διεξάγουν χερσαίες επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο, με στόχο θέσεις της Χεζμπολάχ.
Ο ισραηλινός στρατός έχει εκδώσει εντολές εκκένωσης για τους κατοίκους δεκάδων πόλεων του νότιου Λιβάνου, ενώ υπάρχουν αναφορές για ρουκέτες της Χεζμπολάχ που έπεσαν στο βόρειο Ισραήλ, προκαλώντας τραυματισμούς.
Παράλληλα:
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πλήγματα στο συγκρότημα ηγεσίας του ιρανικού καθεστώτος στην Τεχεράνη, περιλαμβανομένων του προεδρικού γραφείου και του κτιρίου του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.
Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, σε προηγούμενες αμερικανοϊσραηλινές επιδρομές, γεγονός που έχει προκαλέσει σοκ στην ιρανική πολιτική ηγεσία και επιταχύνει τη διαδικασία διαδοχής.
Οι Φρουροί της Επανάστασης και συμμαχικές οργανώσεις, όπως οι Χούθι στην Υεμένη, αναφέρουν καταρρίψεις αμερικανικών drones και επιθέσεις κατά αμερικανικών βάσεων στον Κόλπο.
Στον ευρύτερο χώρο του Περσικού και της Αραβικής Χερσονήσου, καταγράφονται επιθέσεις με drones και πυραύλους σε κρίσιμες υποδομές:
Πυρκαγιά και ζημιές στη Βιομηχανική Ζώνη Πετρελαίου του λιμανιού της Φουτζάιρα στα ΗΑΕ, μετά από πτώση συντριμμιών από κατάρριψη drone.
Νέο χτύπημα με drones στο εμπορικό λιμάνι Ντουκμ στο Ομάν, με πλήγμα σε δεξαμενή καυσίμων, σε ένα κράτος που παραδοσιακά λειτουργεί ως διαμεσολαβητής και απέχει από άμεσες συγκρούσεις.
Συναγερμός σε Κύπρο, Ελλάδα και Ευρώπη
Ο πόλεμος «αγγίζει» πλέον άμεσα την Ανατολική Μεσόγειο, με την Κύπρο και την Ελλάδα να βρίσκονται σε καθεστώς αυξημένης επιφυλακής.
Οι βρετανικές βάσεις σε Ακρωτήρι και Δεκέλεια εκκενώνονται, ενώ οι κυπριακές αρχές ανακοίνωσαν την αναχαίτιση δύο drones πάνω από το νησί.
Η ελληνική κυβέρνηση, με απόφαση του ΚΥΣΕΑ, αποστέλλει δύο φρεγάτες και δύο ζεύγη μαχητικών F-16 στην Κύπρο, προκειμένου να ενισχυθεί η αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, από τη Λευκωσία, δήλωσε ότι η Ελλάδα θα βοηθήσει «με όποιον τρόπο μπορεί» την Κύπρο, ενώ ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου τόνισε ότι η παρουσία των ελληνικών δυνάμεων έχει τόσο συμβολική όσο και ουσιαστική επιχειρησιακή αξία.
Ταυτόχρονα, ευρωπαϊκές πρωτεύουσες λαμβάνουν αυξημένα μέτρα ασφαλείας:
Η Ιταλία θέτει σε ύψιστη επιφυλακή 28.000 «ευαίσθητους στόχους», ενισχύοντας την ένοπλη φύλαξη σε πρεσβείες, προξενεία και αμερικανικές βάσεις όπως το Camp Darby, το Aviano και άλλες εγκαταστάσεις.
Η Γαλλία αναπτύσσει μαχητικά Rafale για τη θωράκιση των δικών της βάσεων στην περιοχή και δηλώνει έτοιμη να υπερασπιστεί τους εταίρους της, ενώ η Air France ακυρώνει πτήσεις προς Τελ Αβίβ, Βηρυτό, Ντουμπάι και Ριάντ.
Πυρηνικός κίνδυνος, ΟΗΕ και διεθνείς ανησυχίες
Η κλιμάκωση του πολέμου συνοδεύεται από αυξανόμενη ανησυχία για την πυρηνική διάσταση της κρίσης, τόσο λόγω του ιρανικού προγράμματος όσο και λόγω της πολιτικής αστάθειας.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποίησε ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν θα μπορούσε να υποκινήσει κινήσεις για απόκτηση πυρηνικών όπλων όχι μόνο από την Τεχεράνη αλλά και από αραβικές χώρες, κάνοντας λόγο για κίνδυνο ανεξέλεγκτης διάδοσης πυρηνικών.
Παράλληλα, ο Λαβρόφ τόνισε ότι δεν έχουν παρουσιαστεί πειστικές αποδείξεις πως το Ιράν επεδίωκε πυρηνικά όπλα, θέτοντας ερωτήματα για τη νομιμοποίηση των επιθέσεων με πρόσχημα τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) επιβεβαίωσε ζημιές σε κτίρια εισόδου του υπόγειου εργοστασίου εμπλουτισμού καυσίμων στη Νατάνζ, χωρίς να αναμένονται ραδιολογικές επιπτώσεις, ενώ το Ιράν κατηγορεί ΗΠΑ και Ισραήλ για νέα στοχοποίηση της εγκατάστασης.
Την ίδια στιγμή, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, επικαλούμενη την ιρανική Ερυθρά Ημισέληνο, ανεβάζει τον αριθμό των νεκρών στο Ιράν από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στους 787, από 555 την προηγούμενη ημέρα, αποτυπώνοντας το βαρύ ανθρωπιστικό κόστος της σύγκρουσης.
Οικονομικές επιπτώσεις και πολιτικές αντιδράσεις
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και άλλοι διεθνείς οργανισμοί καταγράφουν ήδη σοβαρές διαταραχές στο εμπόριο, άνοδο των τιμών ενέργειας και αυξημένη αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές, επισημαίνοντας ότι είναι ακόμη νωρίς για πλήρη αποτίμηση των οικονομικών επιπτώσεων.
Η Κίνα, μεγάλος εισαγωγέας πετρελαίου από το Ιράν και τη Βενεζουέλα, δηλώνει ότι θα λάβει «όλα τα απαραίτητα μέτρα» για να διασφαλίσει την ενεργειακή της ασφάλεια και καταδικάζει τη χρήση βίας που παραβιάζει την κυριαρχία άλλων χωρών.
Στο πολιτικό επίπεδο:
Η Ταϊβάν εκφράζει στήριξη στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, δηλώνοντας ότι ελπίζει ο ιρανικός λαός να απολαύσει σύντομα ελευθερία, δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα.
Ο πρώην Έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας υποστηρίζει ότι Ελλάδα και Κύπρος «δεν έχουν κανένα λόγο να γίνονται μέρος αυτού του πολέμου», τονίζοντας τους κινδύνους από την εμπλοκή σε επιχειρήσεις με επίκεντρο τους ενεργειακούς πόρους του Ιράν και επικρίνοντας την αμηχανία της ΕΕ στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Ο πρόεδρος Τραμπ ασκεί κριτική στον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ για καθυστέρηση στην έκφραση στήριξης προς τα πλήγματα κατά του Ιράν, σημειώνοντας ότι οι σχέσεις ΗΠΑ–Βρετανίας «δεν είναι όπως ήταν».
Καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις επεκτείνονται από το Ισραήλ και τον Λίβανο μέχρι τον Περσικό Κόλπο και την Ανατολική Μεσόγειο, κυβερνήσεις, αγορές και διεθνείς οργανισμοί προετοιμάζονται για ένα παρατεταμένο διάστημα αστάθειας, με κομβικό ερώτημα εάν η σύρραξη θα παραμείνει περιφερειακή ή θα εξελιχθεί σε κρίση με παγκόσμιες συνέπειες.