Τι χαρακτήρισε ο Τραμπ ως «μεγαλύτερη έκπληξη»
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι η «μεγαλύτερη έκπληξη» από τον πόλεμο
στο Ιράν ήταν η αντίδραση της Τεχεράνης και η κλιμάκωση προς τα γειτονικά αραβικά κράτη, μετά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα κατά της ιρανικής ηγεσίας.Σε τηλεφωνική του συνέντευξη στο CNN, ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι δεν είχε προβλέψει πως το Ιράν θα απαντούσε με πυραυλικές και drone επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου, όπως το Κατάρ, το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, «σύροντας» τους έως τότε επιφυλακτικούς συμμάχους σε πιο ενεργό ρόλο στη σύγκρουση.
Ο ίδιος σημείωσε ότι οι αραβικές ηγεσίες «ήθελαν να μείνουν στο περιθώριο», αλλά οι επιθέσεις σε υποδομές και –σύμφωνα με καταγγελίες– και σε πολιτικούς στόχους, όπως ξενοδοχεία και κατοικημένες περιοχές, άλλαξαν δραματικά το τοπίο.
Τι δεν είχε προβλέψει ο Λευκός Οίκος
Αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του υποτίμησαν τρία κρίσιμα στοιχεία του πολέμου στο Ιράν:
Τη στρατηγική του Ιράν για ασύμμετρη και περιφερειακή κλιμάκωση, με πλήγματα πέρα από τα σύνορά του, σε κράτη του Κόλπου.
Την ένταση και διάρκεια της ιρανικής αντίδρασης, που –σε αντίθεση με προηγούμενες κρίσεις– περιλαμβάνει μαζικές επιθέσεις με πυραύλους και drones σε αμερικανικούς και συμμαχικούς στόχους.
Τη σοβαρότητα των επιπτώσεων στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, λόγω απειλών για ναυτιλία και μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Σε δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου αναφέρεται ότι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ είχαν εκφράσει την πεποίθηση πως η στρατιωτική επιχείρηση θα είναι σύντομη, με χρονικό ορίζοντα «τεσσάρων έως πέντε εβδομάδων», εκτίμηση που ήδη θεωρείται αισιόδοξη.
Ακαδημαϊκοί και ειδικοί στη Μέση Ανατολή υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση «πίστεψε πως οι Ιρανοί μπλοφάρουν» και δεν θα προχωρούσαν σε ευρείας κλίμακας αντίποινα, κάτι που διαψεύστηκε από την πραγματικότητα στο πεδίο.
Επιπτώσεις στην πορεία του πολέμου στο Ιράν
Η «μεγαλύτερη έκπληξη» για τον Τραμπ –η περιφερειακή διάσταση της ιρανικής απάντησης– έχει ήδη μετατρέψει τον πόλεμο στο Ιράν σε μια πολυσύνθετη κρίση που εμπλέκει άμεσα κράτη του Κόλπου, την Ευρώπη και τη διεθνή οικονομία.
Η κλιμάκωση έχει ανοίξει μέτωπα ασφαλείας από τα Στενά του Ορμούζ μέχρι τα αεροδρόμια και τις ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή, ενώ αυξάνει τον κίνδυνο νέας ανθρωπιστικής κρίσης, με εκτοπισμούς πληθυσμών και πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές.
Παράλληλα, η πιο σφοδρή από το αναμενόμενο ιρανική αντίδραση και η εμπλοκή των αραβικών συμμάχων εγείρουν ερωτήματα για την αρχική στρατηγική του Λευκού Οίκου:
Εάν υπήρξε επαρκής εκτίμηση κινδύνου για την περιφερειακή διάχυση της σύγκρουσης.
Εάν υπάρχει σαφές σχέδιο εξόδου και πολιτικής διευθέτησης, πέρα από την στρατιωτική «αποκεφαλιστική» επιχείρηση κατά του ιρανικού καθεστώτος.
Πώς θα αντιμετωπιστούν οι μακροπρόθεσμες συνέπειες σε ασφάλεια, ενέργεια και ανθρώπινα δικαιώματα στη Μέση Ανατολή.
Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν παρατείνεται, η απόσταση ανάμεσα στις αρχικές διαβεβαιώσεις Τραμπ για μια σχετικά σύντομη και ελεγχόμενη επιχείρηση και στην πραγματική εικόνα μιας ευρύτερης περιφερειακής κρίσης αναδεικνύεται ως κεντρικό πολιτικό και γεωστρατηγικό ζήτημα.
Η «μεγαλύτερη έκπληξη» που περιγράφει ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να είναι και ο βασικός παράγοντας που θα κρίνει την πορεία, τη διάρκεια και το κόστος του πολέμου – τόσο για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, όσο και για τους λαούς της περιοχής.