«Πόρτα» για δημοσιονομική ευελιξία στη Σύνοδο
Η πρόσφατη σύνοδος σε ευρωπαϊκό επίπεδο άνοιξε ουσιαστικά την πόρτα
για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να προσαρμόζουν την πολιτική τους στις πιέσεις που δέχονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Στο νέο πλαίσιο, οι δημοσιονομικοί κανόνες εξακολουθούν να απαιτούν πειθαρχία και διατήρηση της βιωσιμότητας του χρέους, αλλά δίνεται μεγαλύτερο περιθώριο για στοχευμένες παρεμβάσεις, ιδίως σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας και γεωπολιτικών κραδασμών.Για την Ελλάδα, που τα τελευταία χρόνια εμφανίζει πρωτογενή πλεονάσματα και αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, η ευρωπαϊκή συζήτηση για δημοσιονομική ευελιξία είναι κρίσιμη, καθώς επιβεβαιώνει ότι υπάρχει περιθώριο για μέτρα στήριξης χωρίς ανατροπή της συνολικής πορείας σταθεροποίησης.
Το «μαξιλάρι» της Αθήνας: Τι σημαίνει για τους πολίτες
Η Αθήνα διαθέτει πλέον σημαντικό δημοσιονομικό «μαξιλάρι», που προκύπτει από τα πρωτογενή πλεονάσματα, τη βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας και τη σταδιακή μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, στοιχείο που ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές. Αυτό το «μαξιλάρι» επιτρέπει στην ελληνική κυβέρνηση να σχεδιάζει πρόσθετες παρεμβάσεις για τη στήριξη των πολιτών, χωρίς να θίγει τους ευρωπαϊκούς στόχους για έλλειμμα κάτω από το 3% και διαρθρωτικό έλλειμμα σε ελεγχόμενα επίπεδα.
Πιθανά πεδία αξιοποίησης της δημοσιονομικής ευελιξίας και του «μαξιλαριού» είναι:
Μέτρα ενίσχυσης εισοδημάτων για ευάλωτα νοικοκυριά, μέσω επιδομάτων ή φορολογικών ελαφρύνσεων.
Στοχευμένες παρεμβάσεις για ενεργειακό κόστος και βασικά αγαθά, σε συνάρτηση με τις διεθνείς τιμές.
Επενδύσεις σε υγεία, παιδεία και υποδομές, που ενισχύουν την ανθεκτικότητα και την παραγωγικότητα της οικονομίας.
Με αυτό τον τρόπο, η συζήτηση για δημοσιονομική ευελιξία δεν μένει σε τεχνικό επίπεδο, αλλά συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα των πολιτών και τη δυνατότητα του κράτους να στηρίξει όσους πλήττονται περισσότερο.
Ισορροπία μεταξύ στήριξης και δημοσιονομικής σταθερότητας
Παρά το «μαξιλάρι» της Αθήνας και το ευρωπαϊκό «πράσινο φως» για δημοσιονομική ευελιξία, η Ελλάδα παραμένει μπροστά σε μια λεπτή ισορροπία: αφενός την ανάγκη στήριξης της κοινωνίας, αφετέρου τη διατήρηση της αξιοπιστίας και της θετικής πορείας του δημόσιου χρέους. Η εμπειρία της προηγούμενης δεκαετίας, με την κρίση χρέους και τα μνημόνια, καθιστά σαφές ότι κάθε κίνηση πρέπει να είναι καλά στοχευμένη, χρονικά περιορισμένη και συνοδευόμενη από προοπτική ανάπτυξης.
Όπως επισημαίνουν ευρωπαϊκοί και διεθνείς θεσμοί, η χώρα έχει σήμερα καλύτερες προοπτικές ανάπτυξης σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, κάτι που δημιουργεί πρόσθετο χώρο για παρεμβάσεις, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις και η προσεκτική διαχείριση των δημόσιων οικονομικών. Σε αυτό το πλαίσιο, το στοίχημα για την κυβέρνηση είναι να αξιοποιήσει τη δημοσιονομική ευελιξία και το «μαξιλάρι» χωρίς να υπονομεύσει τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα και την εμπιστοσύνη αγορών και εταίρων.