ΕΕ – Ελλάδα: Αποστάσεις από Τραμπ και Ορμούζ

 


Η στάση της ΕΕ απέναντι στον Τραμπ και το Στενό του Ορμούζ

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει φέρει σε δύσκολη θέση την Ευρωπαϊκή

Ένωση, η οποία εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στις πιέσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ενεργή στρατιωτική εμπλοκή στον Περσικό Κόλπο. Η ΕΕ επιδιώκει να διατηρήσει μια πιο αυτόνομη γραμμή, δίνοντας έμφαση στη διπλωματία, στην αποκλιμάκωση και στην προστασία της ναυτιλίας, χωρίς όμως να ταυτίζεται πλήρως με την αμερικανική στρατηγική. Την ίδια ώρα, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν για τον κίνδυνο γενικευμένης σύρραξης με τη συμμετοχή του Ιράν, αλλά και για τις επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια και στις τιμές του πετρελαίου.


Σε τεντωμένο σκοινί η Αθήνα

Η Ελλάδα βρίσκεται σε εξαιρετικά λεπτή θέση, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις δεσμεύσεις της ως μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και στην ανάγκη να μην στοχοποιηθεί από περιφερειακούς δρώντες στη Μέση Ανατολή. Από τη μία πλευρά, η ελληνική διπλωματία στηρίζει την κοινή ευρωπαϊκή γραμμή υπέρ της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της σταθερότητας στον Περσικό Κόλπο· από την άλλη, αποφεύγει επιμελώς να ταυτιστεί με επιθετικές ρητορικές ή κινήσεις που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως άμεση συμμετοχή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Οι βασικές προκλήσεις για την Αθήνα περιλαμβάνουν:

  • Την ανάγκη διασφάλισης της ενεργειακής τροφοδοσίας και των θαλάσσιων εμπορικών διαδρομών που επηρεάζονται από την αστάθεια στο Στενό του Ορμούζ.

  • Την προστασία των ελληνικών ναυτιλιακών συμφερόντων, καθώς σημαντικό μέρος του παγκόσμιου στόλου φέρει ελληνική σημαία ή ελληνικά συμφέροντα.

  • Τον κίνδυνο να μετατραπεί η Ανατολική Μεσόγειος σε παράπλευρο πεδίο έντασης, με εμπλοκή περιφερειακών δυνάμεων που έχουν ήδη παρουσία στη Μέση Ανατολή.


Γεωπολιτικά και ανθρωπιστικά διακυβεύματα

Η ένταση γύρω από το Στενό του Ορμούζ δεν αφορά μόνο τις στρατιωτικές ισορροπίες, αλλά και τα ευρύτερα γεωπολιτικά και ανθρωπιστικά διακυβεύματα για την Ευρώπη και την Ελλάδα. Σε ανθρωπιστικό επίπεδο, μια παρατεταμένη κρίση απειλεί να επιδεινώσει τις συνθήκες σε χώρες της Μέσης Ανατολής, αυξάνοντας τις προσφυγικές ροές προς την Ευρώπη, με την Ελλάδα να βρίσκεται ξανά στην πρώτη γραμμή. Σε τεχνικό και ενεργειακό επίπεδο, η πιθανή διακοπή ή αναταραχή στις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς καυσίμων θα μπορούσε να εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις και να επιβαρύνει την ήδη εύθραυστη ευρωπαϊκή οικονομία.

Για την Αθήνα, η πρόκληση είναι να παραμείνει αξιόπιστος εταίρος στο ευρωπαϊκό και νατοϊκό πλαίσιο, υπερασπιζόμενη ταυτόχρονα τα εθνικά συμφέροντα και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Αυτό απαιτεί προσεκτική διπλωματική ρητορική, συμμετοχή σε κάθε ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αποκλιμάκωσης και διαρκή αξιολόγηση των κινδύνων που συνδέονται με τη στρατιωτική κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ.