Προειδοποίηση ΔΝΤ για παγκόσμια οικονομικά σοκ
Η διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, κάλεσε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να «σκεφτούν το
αδιανόητο και να προετοιμαστούν γι' αυτό», εν μέσω της κλιμάκωσης του πολέμου στη Μέση Ανατολή.Μιλώντας σε οικονομικό συμπόσιο στο Τόκιο, τόνισε ότι ο πόλεμος δοκιμάζει την ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας, με παρατεταμένες συγκρούσεις να απειλούν αγορές, ανάπτυξη και πληθωρισμό.
Η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι ακόμη και μετά το τέλος των εχθροπραξιών, μπορεί να προκύψουν νέα απροσδόκητα σοκ, δημιουργώντας μακροπρόθεσμη αβεβαιότητα.
Οι τρεις κύριοι κίνδυνοι από τον πόλεμο
Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) ανέδειξε τρεις βασικούς κινδύνους που προκύπτουν από τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή:
Ενεργειακές τιμές: Αύξηση 10% στις τιμές πετρελαίου για έναν χρόνο θα εκτοξεύσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό κατά 40 μονάδες βάσης, λόγω εξάρτησης από την περιοχή (π.χ. Στενό Ορμούζ με 90% μείωση μεταφορών).
Κλίμα αγορών: Αυξημένη αβεβαιότητα αποθαρρύνει επενδύσεις επιχειρήσεων, μειώνει καταναλωτικές δαπάνες και ταράζει χρηματιστήρια.
Διαταραχές εμπορίου: Διακοπές σε εμπόριο, ταξίδια και τουρισμό, με παγκόσμιες επιπτώσεις πέρα από την άμεση περιοχή.
Η διάρκεια της σύγκρουσης παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας, με το ΔΝΤ να προβλέπει αναλυτική έκθεση στο World Economic Outlook τον Απρίλιο.
Ειδικές επιπτώσεις και προτάσεις για χώρες
Χώρες όπως η Ιαπωνία, με βαριά εξάρτηση από ιρανικό πετρέλαιο και αδύναμο γιεν, κινδυνεύουν με στασιμότητα (stagflation), καθώς οι αυξανόμενες ενεργειακές δαπάνες θα πιέσουν δημοσιονομικές πολιτικές και νομισματική χαλάρωση.
Στην Ελλάδα και την Ευρώπη, το ακριβό πετρέλαιο θα ανεβάσει μεταφορικά κόστη επιχειρήσεων και νοικοκυριών, εντείνοντας πληθωριστικές πιέσεις.
Η Γκεοργκίεβα προτρέπει επένδυση σε ισχυρούς θεσμούς, πολιτικά πλαίσια και ιδιωτικό τομέα για ανθεκτικές οικονομίες.
Ως «αυτοανακηρυγμένη αισιόδοξη», εκφράζει ελπίδα για ταχεία λύση, αλλά τονίζει ότι η αβεβαιότητα είναι «η νέα κανονικότητα».
Μακροπρόθεσμες προκλήσεις και ανθρωπιστική διάσταση
Οι επιπτώσεις του πολέμου υπερβαίνουν την οικονομία, αγγίζοντας εκατομμύρια ανθρώπους σε ενεργειακά εξαρτημένες περιοχές, με κίνδυνο αύξησης φτώχειας και κοινωνικών εντάσεων.
Το ΔΝΤ καλεί σε εθνικές προσαρμογές πολιτικών για αντιμετώπιση εξωγενών σοκ, τονίζοντας ότι οι κυβερνήσεις ελέγχουν τις εσωτερικές τους απαντήσεις.
Η προειδοποίηση αυτή έρχεται σε κρίσιμη φάση, καθώς η παγκόσμια οικονομία δοκιμάζεται από συνεχείς απροσδόκητες κρίσεις, απαιτώντας προνοητική στρατηγική.