Τραμπ: Προκλήσεις σε ενδεχόμενη στρατιωτική δράση κατά Ιράν
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι οι Ηνωμένες
Πολιτείες θα «νικήσουν εύκολα» σε ενδεχόμενη στρατιωτική αναμέτρηση με το Ιράν. Ωστόσο, η πραγματικότητα στο έδαφος, όπως αποτυπώνεται σε δορυφορικές εικόνες και αναλύσεις ειδικών, υποδηλώνει μια πολύ πιο σύνθετη κατάσταση. Το Πεντάγωνο θα κληθεί να αντιμετωπίσει έναν αντίπαλο που έχει εγκαταστήσει κρίσιμες υποδομές σε διάσπαρτες και ορεινές τοποθεσίες, καθιστώντας την αποτελεσματική καταστροφή των πυρηνικών προγραμμάτων εξαιρετικά δύσκολη.Η ένταση παραμένει υψηλή, με διπλωμάτες των ΗΠΑ και του Ιράν να συναντώνται στη Γενεύη σε μια τελευταία προσπάθεια αποφυγής της σύγκρουσης. Αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, η Ουάσιγκτον φαίνεται αποφασισμένη να κλιμακώσει, στηριζόμενη στη μεγαλύτερη στρατιωτική συγκέντρωση στη Μέση Ανατολή εδώ και δύο δεκαετίες.
Γεωγραφία και υπόγειες εγκαταστάσεις: Το «ανθρακωρυχείο» για τις ΗΠΑ
Η βασική πρόκληση για μια πιθανή αμερικανική επέμβαση αποτελεί η ορεινή γεωγραφία του Ιράν. Χώρα με έκταση διπλάσια του Τέξας, το Ιράν έχει επενδύσει σε υποδομές βαθιά κάτω από βουνά και σε σκληρούς γεωλογικούς σχηματισμούς. Δορυφορικές εικόνες από το Bloomberg αποκαλύπτουν εντατικές εργασίες ενίσχυσης σε βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις:
- Ισφαχάν: Μηχανικοί έχουν σφραγίσει εισόδους τούνελ για την αποφυγή κατάρρευσης από αεροπορικές επιθέσεις.
- Νατάνζ: Παρατηρείται ανακατασκευή κατεστραμμένων μονάδων και εργασίες στο όρος Pickaxe, όπου εικάζεται η ύπαρξη τρίτης τοποθεσίας εμπλουτισμού.
- Φορντό: Κτισμένο κάτω από βουνά, παραμένει δύσκολος στόχος ακόμη και για τις ισχυρότερες βόμβες διάτρησης καταφυγίων.
Η αβεβαιότητα σχετικά με την κατάσταση των υπόγειων θαλάμων και των φυγοκεντρητών είναι τεράστια, καθώς το Ιράν έχει διακόψει την πρόσβαση του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) για πάνω από οκτώ μήνες.
Η αεροπορική ισχύς και τα όριά της
Η πρόσφατη επιχείρηση «Midnight Hammer», κατά την οποία αμερικανικά B-2 έριξαν βόμβες GBU-57 (βάρους 13,6 τόνων) σε εγκαταστάσεις στη Νατάνζ και το Φορντό, έδειξε τα όρια της αεροπορικής ισχύος. Παρότι προκλήθηκαν εκτεταμένες επιφανειακές ζημιές, αμφισβητείται η πλήρης εξουδετέρωση των υπογείων συστημάτων.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, οι αεροπορικές επιδρομές μπορούν να καταστρέψουν κτίρια, αλλά δεν μπορούν να εξαλείψουν την επιστημονική γνώση ή τα αποθέματα υλικών.
«Η στρατιωτική δράση δεν είναι αποφασιστικά αποτελεσματική ως στρατηγική μη διάδοσης των πυρηνικών. Μπορεί να καθυστερήσει, σπάνια εξαλείφει», δηλώνει η Darya Dolzikova από το Royal United Services Institute.
Το πρόβλημα των βαλλιστικών πυραύλων και η περιφερειακή αστάθεια
Η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στο πυρηνικό πρόγραμμα. Η κυβέρνηση Τραμπ απαιτεί περιορισμούς και στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, διευρύνοντας τη λίστα των πιθανών στόχων. Εγκαταστάσεις όπως το στρατιωτικό συγκρότημα Παρχίν και το Κοχίρ, κρίσιμες για την παραγωγή πυραύλων, είναι διάσπαρτες και προστατευμένες.
Επιπλέον, το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης φέρνει στο προσκήνιο τον κίνδυνο περιφερειακής ανάφλεξης. Το Ιράν διατηρεί συμμαχίες με ένοπλες ομάδες στο Λίβανο, το Ιράκ, τη Συρία και την Υεμένη, οι οποίες θα μπορούσαν να απειλήσουν αμερικανικές δυνάμεις ή να κλείσουν το Στενό του Ορμούζ, πλήττοντας την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Η συζήτηση, λοιπόν, δεν αφορά μόνο το αν οι ΗΠΑ μπορούν να χτυπήσουν, αλλά αν μια τέτοια νίκη θα είναι μόνιμη ή απλώς η αρχή ενός μακροχρόνιου κύκλου βίας.