Τουρκία: Προκλητική επιστολή στον ΟΗΕ αμφισβητεί την ΑΟΖ
Σε μια κίνηση που χαρακτηρίζεται «εν πολλοίς αναμενόμενη» από διπλωματικές πηγές, η Τουρκία προχώρησε στην αποστολή προκλητικής επιστολής προς τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Στο έγγραφο, που χρονολογείται από τις 16 Φεβρουαρίου 2026, η Άγκυρα αμφισβητεί ανοιχτά την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και την υφαλοκρηπίδα της Ελλάδας, της Κύπρου και της Αιγύπτου, ενώ υπερασπίζεται το αμφιλεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η ελληνική πλευρά απάντησε άμεσα, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς της γείτονος. Όπως τονίζουν διπλωματικές πηγές, η επιστολή της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Τουρκίας «αναπαράγει τις γνωστές, πλην όμως ευφάνταστες και αυθαίρετες ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίου, και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας».
Οι θέσεις της Άγκυρας και η άρνηση του Διεθνούς Δικαίου
Στην επιστολή του, ο μόνιμος αντιπρόσωπος της Τουρκίας, Αχμέτ Γιλντίζ, επαναλαμβάνει τη θεωρία περί «υπερβολικών αξιώσεων» της Ελλάδας σχετικά με τα θαλάσσια όρια. Η τουρκική πλευρά ισχυρίζεται ότι η Ελλάδα αγνοεί τη διεθνή νομολογία και την αρχή της ευθυδικίας, υποστηρίζοντας παράλληλα την εγκυρότητα του μνημονίου με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης.
Ειδικότερα, η Τουρκία:
- Αμφισβητεί τα δικαιώματα των νησιών: Υποστηρίζει ότι η Ελλάδα θεωρεί εσφαλμένα πως τα νησιά διαθέτουν αυτομάτως πλήρη θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας, αγνοώντας τις γεωγραφικές περιστάσεις.
- Απορρίπτει τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου: Χαρακτηρίζει «άκυρη και ανυπόστατη» τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ που υπεγράφη μεταξύ Αθήνας και Καΐρου στις 6 Αυγούστου 2020, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει την τουρκική υφαλοκρηπίδα.
- Επικαλείται το τουρκολιβυκό μνημόνιο: Υπογραμμίζει την απόφαση για την υποβολή των εξωτερικών ορίων της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στα Ηνωμένα Έθνη, τμήμα της οποίας οριοθετήθηκε βάσει της συμφωνίας με τη Λιβύη αλλά και της «συμφωνίας» με την κατοχική δύναμη στην Κύπρο.
Η αντίδραση της Αθήνας: «Νομικά ανυπόστατοι ισχυρισμοί»
Η απάντηση της Αθήνας είναι κατηγορηματική. Οι διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι η επανάληψη νομικά ανυπόστατων ισχυρισμών δεν τους προσδίδει αξία και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα. Για μια ακόμη φορά, η Τουρκία καλείται να συμμορφωθεί με τις επιταγές του Δικαίου της Θάλασσας.
Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται ο ρόλος των νησιών στην οριοθέτηση. Όπως υπενθυμίζει η ελληνική πλευρά:
«Σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, στην οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ μεταξύ κρατών με παρακείμενες ή αντικείμενες ακτές, τα νησιά έχουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, όπως και τα ηπειρωτικά εδάφη.»
Επιπλέον, η Τουρκία επιτίθεται και στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που ανακοίνωσε η Ελλάδα τον Απρίλιο του 2025, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η Αθήνα απορρίπτει τις τουρκικές θέσεις, υπογραμμίζοντας πως οι μονομερείς ενέργειες και οι αξιώσεις που αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο είναι ατελέσφορες και δεν θίγουν τα νόμιμα δικαιώματα της χώρας.
Η κλιμάκωση της ρητορικής έρχεται σε μια περίοδο που η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου παραμένει ένα πεδίο έντονης γεωπολιτικής αναμέτρησης, με την Ελλάδα να στηρίζεται στο θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ και του ΟΗΕ για την άμυνα των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.