Μεταποίηση: Πρώτη στις κενές θέσεις εργασίας στην ΕΕ
Ανατροπές στις θέσεις εργασίας φέρνει ο συνδυασμός της γήρανσης του πληθυσμού, της ψηφιακής μετάβασης και της
επιστροφής στην «κανονικότητα» μετά την πανδημία του Covid-19. Η αγορά εργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης διανύει μια περίοδο έντονου μετασχηματισμού, όπου η τεχνολογική πρόοδος και οι δημογραφικές προκλήσεις αναδιαμορφώνουν τη ζήτηση για επαγγελματικές ειδικότητες.Σε μια εποχή που η κινητικότητα των εργαζομένων εστιάζει πλέον στα ωράρια και την επαγγελματική ανέλιξη, αρκετοί κλάδοι δυσκολεύονται να καλύψουν κενές θέσεις. Παρά την οικονομική αβεβαιότητα, η απασχόληση παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ωστόσο οι ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό είναι εμφανείς.
Πού εντοπίζεται το μεγαλύτερο πρόβλημα
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για την περίοδο 2019-2023 είναι αποκαλυπτικά: η μεταποίηση καταγράφει τη μεγαλύτερη αύξηση στο ποσοστό κενών θέσεων εργασίας, ανερχόμενη στο 4,2%. Τα «λουκέτα» της πανδημίας προκάλεσαν τεράστιες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού και ώθησαν πολλούς εργαζόμενους να αποχωρήσουν από τον κλάδο. Η ταχεία ανάκαμψη που ακολούθησε βρήκε τις επιχειρήσεις απροετοίμαστες να καλύψουν τις ανάγκες παραγωγής.
Οι μεγαλύτερες ελλείψεις εντοπίζονται σε κρίσιμες ειδικότητες:
- Χειριστές σταθερών εγκαταστάσεων και μηχανημάτων: Η ζήτηση είναι υψηλή λόγω της ανάγκης για συνεχή λειτουργία των μονάδων.
- Ηλεκτρολόγοι και μηχανικοί συντήρησης: Κρίσιμοι για την αποφυγή διακοπών στην παραγωγή.
- Συγκολλητές και τεχνίτες μετάλλου: Παραδοσιακές ειδικότητες που τείνουν να «εξαφανιστούν» από την αγορά εργασίας.
Οι κλάδοι που «διψούν» για στελέχη και εργαζόμενους
Εκτός της μεταποίησης, σημαντικά ποσοστά κενών θέσεων παρατηρούνται και σε άλλους τομείς της οικονομίας. Συγκεκριμένα, οι ρόλοι διευθυντών πωλήσεων, μάρκετινγκ και ανάπτυξης παρουσιάζουν αύξηση 3%, γεγονός που δείχνει ότι οι επιχειρήσεις αναζητούν στελέχη ικανά να συνδυάσουν την παραδοσιακή διοίκηση με την ανάλυση δεδομένων (data-driven marketing).
Ακολουθούν οι πωλητές (2,8%) και οι εργάτες μεταφορών και αποθήκευσης (2,5%). Στον τομέα των μεταφορών, οι ελλείψεις σε οδηγούς βαρέων οχημάτων και χειριστές αυτοματοποιημένων συστημάτων προκαλούν καθυστερήσεις και αυξάνουν το κόστος. Παράλληλα, ο κλάδος του λιανικού εμπορίου αντιμετωπίζει δυσκολία στην εύρεση προσωπικού «πρώτης γραμμής» λόγω των χαμηλών μισθών και των απαιτητικών ωραρίων.
Η επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Ενδιαφέρον παρουσιάζει η συρρίκνωση των κενών θέσεων σε τομείς που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν στην αιχμή. Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφηκαν στους τεχνικούς βιοεπιστημών (-2,6%), στους επαγγελματίες βάσεων δεδομένων και δικτύων (-1,7%) και στους προγραμματιστές λογισμικού (-1,5%).
Ειδικοί αποδίδουν την πτώση αυτή στην αύξηση της αυτοματοποίησης και της τεχνητής νοημοσύνης, που μειώνουν τη ζήτηση για χειρωνακτικές ή αμιγώς ερευνητικές θέσεις εργασίας, αφήνοντας υψηλή τη ζήτηση μόνο για πολύ εξειδικευμένους ρόλους.
Οι χώρες με τις μεγαλύτερες ανάγκες
Σε επίπεδο χωρών, οι υψηλότερες αναλογίες κενών θέσεων εντοπίζονται στην Ολλανδία, το Βέλγιο και την Αυστρία. Στην Ελλάδα, το ποσοστό κινείται χαμηλότερα, ωστόσο παρουσιάζεται έντονη αυξητική τάση στον τουρισμό και τις κατασκευές.
Την ίδια ώρα, χώρες όπως η Λιθουανία (ως νέο Fintech Hub), η Πορτογαλία (για ρόλους Tech και Customer Success) και η Εσθονία (για Startups) αναδεικνύονται σε ελκυστικούς προορισμούς για εργαζόμενους που αναζητούν χαμηλότερο κόστος ζωής και ευκαιρίες στη ψηφιακή οικονομία.