Η Νέα Γεωπολιτική Στρατηγική της Μόσχας και ο Πόλεμος της Νομιμοποίησης
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Σεργκέι Λαβρόφ σε τουρκικό μέσο δεν αποτελούν απλή διπλωματική τακτική, αλλά το άνοιγμα ενός βαθύ στρατηγικού φακέλου που αφορά το μέλλον της Ορθοδοξίας και τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, επιλέγοντας να μιλήσει για την Ουκρανία, την Εκκλησία και τον Κεμάλ Ατατούρκ, έστειλε σαφή μηνύματα στρατηγικής ισχύος. Η κίνηση αυτή υποδηλώνει ότι η Ρωσία δεν επιτίθεται πλέον μόνο γεωγραφικά, αλλά στοχεύει στην «πνευματική νομιμοποίηση», προσπαθώντας να υπονομεύσει την ηγεσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το οποίο χαρακτηρίζει ως όργανο της Δύσης.
Σύμφωνα με γεωπολιτικούς αναλυτές, η Μόσχα επιδιώκει να μετατοπίσει το πνευματικό κέντρο βάρους της Ορθοδοξίας από την Κωνσταντινούπολη, χρησιμοποιώντας ως πεδίο σύγκρουσης την Ουκρανία. Παράλληλα, η αναφορά στη σοβιετική στήριξη προς τον Κεμάλ λειτουργεί ως έμμεση στρατηγική πίεση προς την Άγκυρα και υπενθύμιση ιστορικών δεσμών, δείχνοντας ότι η Ρωσία διατηρεί τη δυνατότητα να επαναπροσδιορίσει τη θέση της Τουρκίας διεθνώς.
Τουρκία: Σε Φάση «Ελεγχόμενης Απόστασης»
Παράλληλα με τις ρωσικές κινήσεις, σημαντική γεωπολιτική εξέλιξη αποτελεί η συζήτηση για αμυντική συμφωνία υψηλού επιπέδου μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν. Το χαρακτηριστικό αυτής της συμφωνίας είναι η απουσία της Τουρκίας, γεγονός που αποδίδεται στην επιθυμία της Σαουδικής Αραβίας για ασφάλεια και σταθερότητα. Το Πακιστάν προσφέρει μια «πυρηνική ομπρέλα» και έναν προβλέψιμο σύμμαχο, σε αντίθεση με την Τουρκία της Άγκυρας που χαρακτηρίζεται από αμεταβλητότητα και πολλαπλά μέτωπα.
Η εξέλιξη αυτή τοποθετεί την Τουρκία σε μια κατάσταση «ελεγχόμενης απόστασης» από τα σκληρά αμυντικά σχήματα. Οι στρατηγικοί σύμμαχοι φαίνεται να προτιμούν κλειστούς κύκλους εμπιστοσύνης (closed doors), αφήνοντας την Τουρκία εκτός των κρίσιμων αποφάσεων. Η Σαουδική Αραβία, όπως και άλλες δυνάμεις, φαίνεται να απορρίπτουν τις νεοοθωμανικές φιλοδοξίες και την ιδεολογική ρητορική, επιλέγοντας τη σιωπηλή ισχύ και τη συνεργασία με σταθερούς παράγοντες όπως η Ελλάδα.
Η Ευκαιρία για την Ελλάδα και τα Επόμενα Βήματα
Σε αυτό το ανατρεπτικό γεωπολιτικό σκηνικό, η Ελλάδα εμφανίζεται να έχει την ευκαιρία να ενισχύσει τη θεσμική της θέση. Ως «προβλέψιμος παίκτης» εντός της Δύσης, η χώρα μπορεί να αξιοποιήσει την εμπιστοσύνη των συμμάχων, αρκεί να διατηρήσει ψυχραιμία και στρατηγική σαφήνεια.
Οι κίνδυνοι που πρέπει να διαχειριστεί η Αθήνα είναι πολλοί και απαιτούν προσεκτική κίνηση:
- Προστασία Θεσμών: Απαιτείται χαμηλός τόνος αλλά απόλυτη τεκμηρίωση απέναντι στην εργαλειοποίηση της θρησκείας και τις επιθέσεις κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
- Στρατιωτική Ετοιμότητα: Διατήρηση ισχυρών ενόπλων δυνάμεων και τήρηση του διεθνούς δικαίου (Συνθήκη Λοζάνης, Δίκαιο της Θάλασσας) για να μην υπάρχει περιθώριο προπαγάνδας.
- Διπλωματία: Ενίσχυση της συνεργασίας με τις υπερδυνάμεις (ΗΠΑ, ΕΕ) και περιφερειακούς παράγοντες (Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος) που αναζητούν σταθερότητα.
Συμπερασματικά, η νέα εποχή χαρακτηρίζεται από συμμαχίες που βασίζονται στην αξιοπιστία και όχι στην υστεροφωνία. Όπως αναφέρουν οι αναλυτές, στο στρατηγικό τραπέζι αποφασίζουν αυτοί που προσφέρουν σταθερότητα και όχι αυτοί που δημιουργούν ρήγματα.