ΗΠΑ-Ιράν: Στο χείλος του πολέμου η Μέση Ανατολή



ΗΠΑ-Ιράν: Η κλιμάκωση της έντασης και οι απειλές

Η ατμόσφαιρα στη Μέση Ανατολή είναι εκρηκτική, με την ένταση μεταξύ Ηνωμένων

Πολιτειών και Ιράν να κλιμακώνεται επικίνδυνα. Ο Αμερικανός πρόεδρος, μετά την αποτυχία των διπλωματικών συνομιλιών, έχει θέσει τις στρατιωτικές επιλογές στο τραπέζι, αναπτύσσοντας μια ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρων στην περιοχή. Οι πιθανοί στόχοι, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, περιλαμβάνουν ιρανούς ηγέτες, τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας και κυβερνητικούς θεσμούς. Η Ουάσιγκτον απαιτεί τον τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου, τον περιορισμό του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων και τη διακοπή της υποστήριξης σε περιφερειακές οργανώσεις. Το Ιράν, ωστόσο, απορρίπτει κατηγορηματικά τα αιτήματα, θέτοντας τους δικούς του όρους και προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε επίθεση, ακόμη και περιορισμένη, θα συναντήσει μια «ολοκληρωτική» απάντηση.

Η απάντηση του Ιράν και ο ρόλος Ρωσίας-Κίνας

Η απάντηση της Τεχεράνης ήταν άμεση και κατηγορηματική. Σε μια δήλωση-πρόκληση προς τις ΗΠΑ, το Ιράν υπενθύμισε το κόστος των παρεμβάσεων στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, με πάνω από 7 τρισεκατομμύρια δολάρια και 7.000 απώλειες Αμερικανών ζωών, δηλώνοντας έτοιμο για διάλογο «με βάση τον αμοιβαίο σεβασμό», αλλά και για αντεπίθεση «όπως ποτέ άλλοτε» αν πιεστεί. Αυτό το γεγονός έχει αναζωπυρώσει τη στρατηγική συνεργασία μεταξύ Ιράν, Ρωσίας και Κίνας. Οι δύο τελευταίες δυνάμεις, σε αντίθεση με το παρελθόν, φαίνεται να προετοιμάζονται για δυναμική αντίδραση. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα μέτρα που εξετάζουν περιλαμβάνουν:

  • Άμεση παράδοση προηγμένων οπλικών συστημάτων στο Ιράν.
  • Ανάπτυξη Ρώσων και Κινέζων στρατιωτών στο ιρανικό έδαφος για να διαχειρίζονται αμυντικά συστήματα, όπως πυραυλικές ασπίδες, αποκλείοντας το ενδεχόμενο «προδοσίας».
  • Πυρηνική κάλυψη, με Ρωσία, Πακιστάν και Βόρεια Κορέα να έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να εξοπλίσουν το Ιράν με πυρηνικές κεφαλές.

Η επιτυχημένη δοκιμή διηπειρωτικού πυραύλου από το Ιράν προσθέτει μια νέα, ανησυχητική διάσταση στην κρίση, καθώς ενδέχεται να δίνει στην Τεχεράνη την ικανότητα να απαντήσει εντός του εδάφους των ΗΠΑ.

Ασύμμετρες απειλές: Τουρκία και ΝΑΤΟ σε αναβρασμό

Ενώ το διεθνές ενδιαφέρον είναι στραμμένο στο Ιράν, άλλες εστίες έντασης αναπτύσσονται παράλληλα. Η Τουρκία, σύμφωνα με αποκαλύψεις, έχει τοποθετήσει τον στρατό της σε διάταξη μάχης στα μικρασιατικά παράλια, έτοιμη για πολεμική αναμέτρηση στο Αιγαίο σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα αποβούν άκαρπες. Η κίνηση αυτή έρχεται σε συνέχεια των τουρκικών σχεδίων για εισβολή στο Ιράν και δημιουργεί ένα τεταμένο τοπίο στην ανατολική Μεσόγειο.

Ταυτόχρονα, τα θεμέλια του ΝΑΤΟ τρίζουν. Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάλαρα, πρότεινε τη συγχώνευση της Συμμαχίας με την Ένωση, μια κίνηση που αντανακλά την ανησυχία της Ευρώπης για τη στροφή των ΗΠΑ προς την Ασία. Η δήλωση του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, ότι «χωρίς τις ΗΠΑ η Ευρώπη δεν μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό της», πυροδότησε σύγκρουση εντός της Συμμαχίας, αναδεικνύοντας τις βαθιές διαφωνίες και την εξάρτηση της Ευρώπης από την αμερικανική στρατιωτική ομπρέλα. Η κρυφή συνάντηση Αμερικανών αξιωματούχων με το κίνημα ανεξαρτησίας της καναδικής Αλμπέρτα, που ζητά δάνειο 500 δισ. δολαρίων για προσάρτηση στις ΗΠΑ, έρχεται να προστεθεί στον κατάλογο των κινήσεων που αναδιαμορφώνουν τη γεωπολιτική σκακιέρα με τρόπους που δεν έχουν γίνει πλήρως δημόσιοι.