Η Γροιλανδία ως Πυρήνας Παγκόσμιας Έντασης: Η Αμερικανική Απειλή, η Ευρωπαϊκή Άμυνα και η Ρωσική Παρατήρηση

Ο κόσμος παρακολουθεί μια κρίση που μοιάζει βγαλμένη από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ιστορίας: η προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών υπό τον Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλουν τον έλεγχό τους στη Γροιλανδία. Δεν πρόκειται για μια απλή διπλωματική διαφωνία, αλλά για μια γεωπολιτική αναμέτρηση με απρόβλεπτες συνέπειες, που απειλεί να διαλύσει τη συνοχή του ΝΑΤΟ και να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στην Αρκτική.

Η Στρατιωτική Μηχανή των ΗΠΑ Κινείται

Οι πληροφορίες από στρατιωτικές πηγές στην Ουάσιγκτον και την Αλάσκα είναι ανησυχητικές. Η 11η Αερομεταφερόμενη Ταξιαρχία των ΗΠΑ έχει θέσει σε κατάσταση ετοιμότητας δύο τάγματα, περίπου 1.500 στρατιώτες, για πιθανή ανάπτυξη. Σύμφωνα με ειδικούς όπως ο Μάλκολμ Νανς, αυτή η κίνηση δεν είναι απλή άσκηση. Είναι μια «σαφής πιθανή ένδειξη» για μια επιχείρηση κατάληψης της Γροιλανδίας.

Παράλληλα, εκτιμάται ότι μονάδες των αμερικανικών Ειδικών Δυνάμεων (SOF) κινητοποιούνται αθόρυβα, εκπαιδευόμενες για αποστολές σε ακραίες αρκτικές συνθήκες. Η ρητορική από τον Λευκό Οίκο είναι εξίσου σαφής. Ο Στίβεν Μίλερ, ανώτερος σύμβουλος του Τραμπ, τόνισε ότι «ο πρόεδρος Τραμπ ήταν σαφής: θέλει οι Ηνωμένες Πολιτείες να ελέγχουν τη Γροιλανδία. Αυτή είναι η αμερικανική θέση».

Η Ευρώπη Απαντά: Επιχείρηση «Αρκτική Αντοχή»

Η απάντηση της Ευρώπης δεν άργησε να έρθει. Η Δανία, μαζί με άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, εξαπέλυσε την στρατιωτική άσκηση «Αρκτική Αντοχή» (Arctic Response) στο νησί. Η άσκηση, που διεξάγεται υπό δανική διοίκηση, είναι ένα σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον.

Στην επιχείρηση λαμβάνουν μέρος στρατεύματα από κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, αλλά και σύμμαχοι, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Σουηδία, η Νορβηγία, η Ολλανδία και ο Καναδάς. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν επιβεβαίωσε ότι γαλλικές δυνάμεις βρίσκονται ήδη στη Γροιλανδία και θα ενισχυθούν. Η παρουσία αυτή δεν είναι μόνο συμβολική. Είναι μια πρακτική επίδειξη αλληλεγγύης και αποφασιστικότητας να προστατευθεί η κυριαρχία ενός συμμάχου.

Σε μια κίνηση που αποκαλύπτει το κλίμα καχυποψίας, η Δανική Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας προειδοποίησε τους υπαλλήλους της να σταματήσουν τη χρήση ακουστικών Bluetooth και AirPods εν ώρα υπηρεσίας, λόγω υψηλού κινδύνου κατασκοπείας από τις αμερικανικές υπηρεσίες.

Το Κογκρέσο Αντιστέκεται, η Δανία Αναζητά Διέξοδο

Μέσα στις ΗΠΑ, υπάρχουν φωνές που αντιδρούν στην επεκτατική πολιτική του Τραμπ. Η γερουσιαστής Λίζα Μουρκόφσκι υπενθυμίζει ότι «η Γροιλανδία είναι σύμμαχος, όχι λάφυρο», ενώ ο γερουσιαστής Κρις Κούνς προωθεί νομοσχέδιο για να αποτρέψει μια «παράλογη εισβολή σε σύμμαχο του ΝΑΤΟ».

Στο διπλωματικό μέτωπο, Δανοί και Γροιλανδοί αξιωματούχοι έχουν δημιουργήσει ομάδες εργασίας αναζητώντας μια διπλωματική λύση, ενώ η Ευρώπη ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία.

Η Ρωσία Παρατηρεί: Αναγνώριση και Ανησυχία

Το Κρεμλίνο παρακολουθεί τις εξελίξεις με προσεκτικό ενδιαφέρον. Η ρωσική θέση είναι προσεκτικά ισορροπημένη. Από τη μία, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι η Μόσχα αναγνωρίζει τη Γροιλανδία ως κυρίαρχο έδαφος της Δανίας. Από την άλλη, χαρακτήρισε την κατάσταση «διεθνή παραλογισμό» και «πολύ αμφιλεγόμενη».

Η στάση αυτή αποτυπώνει τη ρωσική στρατηγική: αναγνώριση των υφιστάμενων συνόρων, αλλά και ανησυχία για την κλιμάκωση. Η Μόσχα βλέπει την ευκαιρία να ενισχύσει τη δική της παρουσία στην Αρκτική, εκμεταλλευόμενη το χάος που δημιουργείται στις δυτικές σχέσεις.

Η Τραγική Ειρωνεία και οι Πραγματικοί Στόχοι του Τραμπ

Σε μια τραγική ειρωνεία, την ίδια στιγμή που η Ουάσιγκτον απειλεί τη Δανία, οι ΗΠΑ ενέκριναν την πώληση ενός μεγάλου πακέτου αμυντικού εξοπλισμού στις δανικές ένοπλες δυνάμεις. Η κίνηση αυτή αναδεικνύει την προκλητική σύγκρουση μεταξύ των επίσημων συμμαχικών υποχρεώσεων και των αθέμιτων βλέψεων του Τραμπ.

Γιατί, όμως, τόσο ενδιαφέρον για ένα παγωμένο νησί;

1. Στρατηγική Τοποθεσία: Η Γροιλανδία ελέγχει τις νέες θαλάσσιες οδούς που ανοίγουν λόγω της κλιματικής αλλαγής, συντομεύοντας τις διαδρομές μεταξύ Ατλαντικού και Ειρηνικού.
2. Φυσικοί Πόροι: Το υπέδαφός της κρύβει τεράστια αποθέματα σπάνιων γαιών (rare earth metals), μετάλλων απαραίτητων για την τεχνολογία (κινητά τηλέφωνα, ηλεκτρικά αυτοκίνητα, πυραυλική τεχνολογία).
3. Στρατιωτική Ασφάλεια: Η αμερικανική βάση της Thule στη Γροιλανδία είναι κρίσιμη για την πυρηνική αποτροπή και την επιτήρηση της ρωσικής δραστηριότητας.

Ο Τραμπ δεν θέλει απλώς τη Γροιλανδία. Επιδιώκει έναν οικονομικό και στρατιωτικό επεκτατισμό που θυμίζει αποικιοκρατία. Όπως δήλωσε, «οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να απορροφήσουν τη Γροιλανδία και να ανακτήσουν τον έλεγχο του Παναμά, γιατί τους χρειαζόμαστε για οικονομική ασφάλεια».

Το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ: Ένα Κουρελόχαρτο;

Η κρίση της Γροιλανδίας θέτει το πιο θεμελιώδες ερώτημα για το μέλλον του ΝΑΤΟ. Όπως απελπισμένα δήλωσε η Δανέζα πρωθυπουργός Μέττε Φρεντέρικσεν, «όταν ο Τραμπ απειλεί να προσαρτήσει στρατιωτικά μια περιοχή που ανήκει σε κράτος μέλος του ΝΑΤΟ, η έννοια της συλλογικής άμυνας πεθαίνει ακαριαία».

Το Άρθρο 5, που για δεκαετίες αποτελούσε την ιερή αγελάδα της Συμμαχίας και την ασπίδα της Ευρώπης, μετατρέπεται σε ένα κουρελόχαρτο. Η Αμερική του Τραμπ στρέφει τα όπλα της εναντίον των ίδιων των συμμάχων της, τινάζοντας την 75χρονη συμμαχία στον αέρα.

Οι στρατιωτικές ασκήσεις στην Αρκτική αποτελούν το τελευταίο προπύργιο πριν το χάος. Η σύγκρουση είναι άφευκτη και η Ευρώπη παλεύει να κρατηθεί όρθια σε έναν κόσμο που διαμελίζεται κομμάτι-κομμάτι.