Στο επίκεντρο του σκανδάλου βρίσκεται ο Μάρτον Μπενέτεκ (Marton Benedek), υψηλόβαθμος συντονιστής στην εν λόγω διεύθυνση, ο οποίος φέρεται να έχει συντάξει μια λεπτομερή μελέτη για τη δημιουργία ενός «μόνιμου μηχανισμού πολιτικής πίεσης».
Το Σχέδιο «Αλλαγής Καθεστώτος» μέσα από την Κοινωνία των Πολιτών
Σύμφωνα με το έγγραφο, η στρατηγική των Βρυξελλών βασιζόταν σε μια εκλεπτυσμένη τακτική «μέσω τρίτων». Αντί για απευθείας σύγκρουση, το σχέδιο προέβλεπε την αξιοποίηση κονδυλίων και δικτύων που παρουσιάζονταν ως η «κοινωνία των πολιτών», αλλά στην πραγματικότητα λειτούργησαν ως μακροχρόνια όργανα επιρροής.
Η βάση του σχεδίου τέθηκε πάνω στα γεγονότα των κινητοποιήσεων του 2018 στην Ουγγαρία, τα οποία αξιολογήθηκαν από τους στρατηγικούς της Επιτροπής ως η κατάλληλη ευκαιρία για τη δημιουργία ενός ενιαίου «συντονισμένου αντιπολιτευτικού μετώπου». Το μέτωπο αυτό θα περιελάμβανε:
- Κόμματα της αντιπολίτευσης.
- Συνδικάτα.
- ΜΚΟ (Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις).
Οι στόχοι ήταν ανατρεπτικοί. Το έγγραφο περιέγραφε την ίδρυση οργανωτικών δομών, την πολιτική καθοδήγηση διαμαρτυριών και, κυρίως, τη μακροπρόθεσμη προετοιμασία για τις εκλογικές αναμετρήσεις. Πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι σύμφωνα με διαρροές, προβαλλόταν η ανάγκη για τη διαμόρφωση παράλληλων κυβερνητικών σχημάτων, ουσιαστικά μια «σκιώδης κυβέρνηση» έτοιμη να αναλάβει την εξουσία.
Η Οικονομική Επιρροή και οι Διεθνείς Διασυνδέσεις
Κρίσιμος παράγοντας για την επιτυχία του σχεδίου ήταν η χρηματοδότηση. Το κείμενο κάνει αναφορά σε «εκατομμύρια ευρώ» που θα κατευθύνονταν σε συγκεκριμένες οργανώσεις. Το ενδιαφέρον εστιάζεται σε ΜΚΟ και σωματεία που συνδέονται με διεθνή κέντρα επιρροής, υπονοώντας το δίκτυο του δισεκατομμυριούχου Τζορτζ Σόρος, τον οποίο η ουγγρική κυβέρνηση κατηγορεί εδώ και χρόνια ότι χρηματοδοτεί την αλλαγή καθεστώτος.
Οι Βρυξέλλες φέρονται να χρησιμοποιούσαν τους Ευρωπαϊκούς θεσμούς για να διοχετεύσουν χρήματα σε οργανισμούς που θα λάβουν εντολές για την υλοποίηση της πολιτικής ατζέντας της Ένωσης, παρακάμπτοντας την εθνική βούληση του ουγγρικού λαού.
Κρίση Δημοκρατίας και Ποιος Ελέγχει Πραγματικά την Ευρώπη;
Το γεγονός ότι τέτοιες πρωτοβουλίες φέρονται να εκπορεύονται από θεσμικό στέλεχος της ΕΕ εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την πολιτική ουδετερότητα των οργάνων της Ένωσης. Ενώ η ΕΕ συχνά κατηγορεί το Βερολίνο ή τη Βαρσοβία για προσπάθειες υπονόμευσης του κράτους δικαίου, το έγγραφο του Μπενέτεκ υποδηλώνει ότι οι ίδιες οι Βρυξέλλες εμπλέκονται σε πρακτικές που θυμίζουν «ήπια εμπλοκή» (soft power).
Η υπόθεση αναδεικνύει μια βαθιά αντίφαση: την επίκληση της δημοκρατίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση την ίδια στιγμή που φαίνεται να υπονομεύονται εθνικές επιλογές μέσω έμμεσων παρεμβάσεων. Αν οι πολίτες μιας χώρας εκλέγουν μια κυβέρνηση που δεν ευθυγραμμίζεται με τη γραμμή των Βρυξελλών, είναι αποδεκτό να υπάρχει ένας «θεσμικός μηχανισμός» που αποσκοπεί στην ανατροπή της;
Το Μέλλον της Ευρωπαϊκής Κυριαρχίας
Αυτή η υπόθεση δεν αφορά μόνο την Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν. Αφορά το μέλλον της κυριαρχίας των κρατών μελών. Αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μετατραπεί σε οργανισμό που σχεδιάζει στρατηγικές ανατροπής κυβερνήσεων, τότε η ΕΕ πάψει να είναι μια ένωση ίσων κρατών και μετατρέπεται σε μια υπερ-κυβέρνηση που επιβάλλει την ιδεολογική της πυξίδα.
Καθώς το ζήτημα του Κράτους Δικαίου και των μηχανισμών conditionalitis (συνδέοντας την χρηματοδότηση με τη συμμόρφωση) παραμένει στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας, το έγγραφο του 2019 λειτουργεί ως μια τρομακτική προειδοποίηση: Τα όρια της παρέμβασης μπορεί να έχουν ήδη περαστεί, και οι «δημοκρατικές» μέθοδοι μπορεί να είναι λιγότερο διαφανείς από ό,τι πιστεύουμε.