Η Πρόταση «Chat Control» και οι Λεπτομέρειες της
Η πρόταση, που επανήλθε στο τραπέζι από τη Δανία την 1η Ιουλίου 2025, κατά την ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, απαιτεί τη σάρωση περιεχομένου πριν από την κρυπτογράφησή του. Όπως αναφέρει το cryptonea.gr, αυτό σημαίνει ότι οι πλατφόρμες θα πρέπει να εγκαταστήσουν λογισμικό που θα αναλύει τα δεδομένα απευθείας στις συσκευές των χρηστών, πριν αυτά κρυπτογραφηθούν. Η είδηση αυτή αναδείχθηκε από τον Γάλλο τεχνολογικό μπλόγκερ Korben, ο οποίος παρομοίασε τη διαδικασία με έναν ταχυδρόμο που διαβάζει τα γράμματα πριν τα σφραγίσεις.
Η πρόταση υποστηρίζεται από χώρες όπως το Βέλγιο, η Ουγγαρία, η Σουηδία, η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ η Γαλλία, που παλαιότερα ήταν αντίθετη, φαίνεται να έχει αλλάξει στάση, σύμφωνα με τον πρώην ευρωβουλευτή Patrick Breyer. Η Γερμανία παραμένει ουδέτερη, αλλά εάν συνταχθεί με την πλειοψηφία, η πρόταση μπορεί να εγκριθεί με ειδική πλειοψηφία (15 χώρες που εκπροσωπούν το 65% του πληθυσμού της ΕΕ) μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου 2025.
Η Αιτιολόγηση και οι Αντιδράσεις
Η ΕΕ παρουσιάζει την πρόταση ως μέσο καταπολέμησης του υλικού παιδικής κακοποίησης (CSAM), υποστηρίζοντας ότι η σάρωση περιεχομένου είναι απαραίτητη για την προστασία των πολιτών. Ωστόσο, οι επικριτές, όπως ο Breyer, χαρακτηρίζουν το μέτρο ως μια μορφή μαζικής παρακολούθησης που απειλεί την ιδιωτικότητα των ψηφιακών επικοινωνιών. Σύμφωνα με το The Verge, η σάρωση στην πηγή παρακάμπτει την κρυπτογράφηση, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο προηγούμενο για την παραβίαση της ιδιωτικότητας. Επιπλέον, η υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας που προβλέπεται αφαιρεί την ανωνυμία από τις πλατφόρμες, κάτι που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις για τα ψηφιακά δικαιώματα.
Ο ιδρυτής του Telegram, Pavel Durov, έχει εκφράσει ιδιαίτερη ανησυχία, ειδικά μετά τη σύντομη σύλληψή του στη Γαλλία τον Αύγουστο 2024 για κατηγορίες σχετικά με την έλλειψη ελέγχου εγκληματικού περιεχομένου στην πλατφόρμα του. Σύμφωνα με το Reuters, ο Durov κατήγγειλε ότι οι γαλλικές αρχές του ζήτησαν να περιορίσει φιλοσυντηρητικό περιεχόμενο ενόψει των ρουμανικών εκλογών του 2025, κάτι που αρνήθηκε. Η στάση του υπογραμμίζει τον κίνδυνο της πρότασης να χρησιμοποιηθεί για πολιτική λογοκρισία, πέρα από τον δηλωμένο σκοπό της.
Παγκόσμιες Επιπτώσεις και η Ελληνική Πραγματικότητα
Η πρόταση «Chat Control» δεν περιορίζεται μόνο στην ΕΕ. Όπως αναφέρει το Wired, παρόμοιες πρωτοβουλίες για έλεγχο ψηφιακού περιεχομένου εξετάζονται σε χώρες όπως οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, αν και με διαφορετικές προσεγγίσεις. Η υιοθέτηση τέτοιων μέτρων στην ΕΕ θα μπορούσε να δημιουργήσει πίεση για παγκόσμια υιοθέτηση, επηρεάζοντας την ανάπτυξη και τη λειτουργία πλατφορμών παγκοσμίως.
Στην Ελλάδα, η συζήτηση για την ιδιωτικότητα και την ψηφιακή ασφάλεια παραμένει περιορισμένη, αλλά η συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ σημαίνει ότι θα επηρεαστεί άμεσα από την πρόταση. Οργανώσεις όπως η Homo Digitalis έχουν αρχίσει να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καλώντας τους πολίτες να πιέσουν για τη διατήρηση των ψηφιακών τους δικαιωμάτων. Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει ακόμα δηλώσει ξεκάθαρα τη θέση της, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να ακολουθήσει την πλειοψηφία.
Το Συμπέρασμα
Η πρόταση «Chat Control» αποτελεί μια από τις πιο αμφιλεγόμενες πρωτοβουλίες της ΕΕ τα τελευταία χρόνια. Ενώ η καταπολέμηση του υλικού παιδικής κακοποίησης είναι αδιαμφισβήτητα σημαντική, η μέθοδος της σάρωσης στην πηγή και η υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας θέτουν σοβαρά ερωτήματα για την ιδιωτικότητα και την ελευθερία του λόγου. Οι πολίτες καλούνται να αντιδράσουν μέσω ψηφισμάτων και επικοινωνίας με τους ευρωβουλευτές, ενώ η παγκόσμια κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Το μέλλον της ψηφιακής ιδιωτικότητας στην ΕΕ – και πιθανώς πέρα από αυτήν – κρέμεται από μια κλωστή.